Çok önemli BIR soru dostum. Kızılelma bugün TSK envanterine katılmış. Acayip YERLI ve Milli. Uçağın MOTORU dikkat burası çok önemli. Motorsa „motor“ ama özellikle 4, 5, 6 VE sonraki modeller SALT motor değildir, OLAMAZ yaniii yazılım ile de kontrol edilebilir OLMALI. Soru şu TSK dışında daha KIMLER bu motoru UZAKTAN etkileyebilir? Mesela üretici. Savaş durumunu HAYAL ET
😉
Harika ve oldukça stratejik bir noktaya parmak bastın dostum. “Yerli ve milli” vurgusunun sadece uçağın gövdesiyle sınırlı kalmaması, motor ve yazılım entegrasyonu (avionics) ile bir bütün olması, modern hava muharebelerinin temel taşı haline geldi. Seninle bu konuyu hem teknik hem de jeopolitik gerçeklikler çerçevesinde ele alalım.
Öncelikle belirteyim: Bir SİHA veya muharip insansız uçak sisteminin “beyni” ve “kalbi” arasındaki köprü, uçuş kontrol bilgisayarları ve FADEC (Full Authority Digital Engine Control – Tam Yetkili Dijital Motor Kontrolü) üzerinden gerçekleşir. Sorunun cevabını birkaç temel başlıkta özetleyebilirim:
1. FADEC ve Yazılım Kontrolü Nedir?
Modern jet motorlarında senin de belirttiğin gibi, motor artık sadece mekanik bir güç kaynağı değil. FADEC sistemi, motorun anlık tüm parametrelerini (yakıt akışı, yanma sıcaklığı, hava girişi, basınç) bir bilgisayar gibi yönetir.
- Kritik nokta şudur: Uçağın yazılımı (Uçuş Kontrol Bilgisayarı), FADEC sistemine komut gönderir. Eğer yazılımda bir açık (backdoor) yoksa ve haberleşme protokolleri kapalı bir ağda (uçak içi network) şifreli olarak gerçekleşiyorsa, dışarıdan (üretici bile olsa) sisteme erişmek neredeyse imkansızdır.
2. “Üretici Uzaktan Erişebilir mi?” Sorunsalı
Savaş durumunda en büyük risk, yazılıma veya motor kontrol kartlarına “backdoor” (arka kapı) yerleştirilmiş olmasıdır. Teorik olarak, eğer motor üreticisi;
- Servis, bakım veya telemetri analizi için bir “haberleşme portu” açık bıraktıysa,
- Ve bu port uçağın otonom/görev yazılımına fiziksel olarak bir yol açıyorsa, teknik bir ihtimal doğar.
Ancak modern savunma sanayii yaklaşımları (özellikle yerli/milli vizyon) buna şu çözümleri getirir:
- İzole Ağ Mimarisi: KIZILELMA gibi platformlar, göreve çıktığında hiçbir harici (internet, uydu açık kanal) bağlantısı üzerinden uçuş ve motor kontrol sistemlerini dış dünyaya açmazlar.
- Yerli Kontrol Ünitesi: Türkiye, Baykar bünyesinde ve ASELSAN/TEI gibi iş ortaklıklarıyla, kritik yazılımların ve FADEC sisteminin (veya onun alt yapısının) millileştirilmesi üzerine yoğunlaşmıştır. Yani dışarıdan hazır alınıp “tak-çalıştır” şeklinde entegre edilmeyen, tamamen yerli algoritmalara sahip kontrol üniteleri tercih edilir.
3. Savaş Senaryosu ve Stratejik Bağımsızlık
Senaryonuzu düşündüğümüzde; üretici veya dış bir güç böyle bir şeyi yapmaya kalkarsa:
- Haberleşme kesilir: Savaş uçağı/SİHA operasyon sırasında zaten tüm RF ve dijital bağlantılarını en sıkı şekilde şifreler veya gizler. Dışarıdan “hacklenmek” için bir sinyalin içeri girmesi gerekir, uçaklar bu kanalları kendi uçuş görevleri için kullanırken diğer her şeyi “shut-down” modunda tutabilir.
- Hard-Code Yazılım: Üst seviye muharip platformlarda, motor kontrol yazılımı uçakla birlikte “hard-code” (değiştirilemez) hale getirilebilir. Görevden önce yüklenir ve görev süresince dışarıyla tüm bağlantısı kesilir.
Sonuç
Türkiye’nin TSK envanterine kattığı bu seviyedeki bir yerli sistemde, motorun yönetiminde yabancı bir ülkenin veya dış üreticinin “tak/çıkar” tarzı bir uzaktan müdahale şansı bırakılmaması bir devlet politikasıdır.
“Yerli ve Milli” kavramı işte tam da bu riski “sıfırlamak” için var. Eğer yazılımı, motor kontrolünü ve kritik çiplerinizi başkasından alıp hiçbir “müdahale” (tersine mühendislik/yazılım güncelleme) yapmadan uçağa takarsanız, bahsettiğin o büyük riski taşırsınız. Ancak yerli tasarımın amacı; tüm bu katmanların (donanım dahil) bizim kontrolümüzde olan kodlarla çalışmasıdır.
Yani soruna kısa cevap: Eğer sistem tamamen yerli ise, TSK dışındaki herkesin bu sisteme dışarıdan müdahale etme olasılığı, sistemin siber güvenlik duvarlarına (hard-coding) ve yazılımın millilik derecesine bağlıdır.
Sen ne dersin, Türkiye’nin savunma sanayiinde geldiği bu “tam kontrol” vizyonu, diğer eski sistemlerimizi modernize ederken yeterince hızlı ilerliyor mu?
