Dolar demokrasisi TERIMI ba\u015fka \u015feyler ifade etmektedir D\u00dcNYADA ama gene de okuyun derim <\/p>\n
„Dolar demokrasisi: Kay\u0131t-d\u0131\u015f\u0131 demokrasi…
\n18 Tem 2001, \u00c7ar\u015famba<\/p>\n
Dolardaki y\u00fckselme sadece \u00fcreten kesimleri de\u011fil, siyasi anlamda \u00fclkenin kendi gelece\u011fini planlama iradesini de yokediyor. Dolar\u0131n biraz daha y\u00fckseldi\u011fi haberi geldi\u011fi andan itibaren adeta T\u00fcrkiye“nin t\u00fcm ya\u015fayan h\u00fccreleri \u00f6l\u00fc h\u00fccreye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. IMF politikalar\u0131n\u0131 uygulamak ile milliyet\u00e7i refleksler aras\u0131nda kalarak iradesi par\u00e7alanm\u0131\u015f h\u00fck\u00fcmet ise ne yaparsa yaps\u0131n piyasalara g\u00fcven vermekte zorlan\u0131yor. B\u00f6ylece bu h\u00fck\u00fcmetin temsil etti\u011fi „kay\u0131t-d\u0131\u015f\u0131 siyaset“ ve „kay\u0131t-d\u0131\u015f\u0131 demokrasi“ mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fclkeyi siyasetin ve demokrasinin tamamen oksijensiz kald\u0131\u011f\u0131 bir duruma teslim etti\u011fi iyice \u00e7\u0131plakla\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Hi\u00e7kimse olan bitenin sadece ekonominin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ba\u015flay\u0131p biten olaylar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmemelidir. Her\u015fey siyasetin ve y\u00f6netimin dairesi i\u00e7inde olup bitmektedir. Bunun en g\u00f6r\u00fcnen ve can yakan taraf\u0131 olan ekonomik kriz sadece bir t\u00fcrevdir. Dolar\u0131n y\u00fckselmesini tetikleyen \u015fey T\u00fcrkiye“nin „istikrar“ ad\u0131 alt\u0131nda, „i\u00e7 tehdit“ kayg\u0131lar\u0131yla fel\u00e7le\u015ftirilmi\u015f ve „siyasetsiz siyaset“e teslim edilmi\u015f y\u00f6netim yap\u0131s\u0131d\u0131r. \u015eu a\u015famadan sonra ise art\u0131k sistemden t\u00fcreyen kriz, ba\u015fka alanlarda yeni yo\u011funluklar kazanarak yeniden sisteme d\u00f6nmektedir. Belli partileri d\u0131\u015flamak, siyaset d\u0131\u015f\u0131 akreditasyon alanlar\u0131 yaratmak ve siyasetsizle\u015fmeyi hakim k\u0131lmak \u00fczere kurgulanan yap\u0131, kendi \u00fcrettiklerinin „bumerang etkisi“yle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmaktad\u0131r. Sistemin \u00fcretti\u011fi her kriz katlanarak sisteme d\u00f6nmekte ve siyasal alan\u0131 biraz daha etkisizle\u015ftirmektedir.<\/p>\n
Birlik-b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 korumak \u00fczere yap\u0131lanlar, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 en \u00e7ok zedeleyen sonucu do\u011furmu\u015f ve T\u00fcrkiye“yi „lira“ ve „dolar“dan te\u015fekk\u00fcl eden iki paral\u0131 bir \u00fclke haline getirmi\u015ftir. Bu olumsuzlu\u011fun, \u00fclkenin siyasete, siyasi model kurmaya ve yeni siyasalla\u015fma bi\u00e7imlerine duydu\u011fu ihtiyac\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu g\u00f6steren bir i\u015faret oldu\u011funu g\u00f6steren bir i\u015faret oldu\u011funu anlamam\u0131\u015ft\u0131r bu h\u00fck\u00fcmet. Zannedilmi\u015ftir ki, siyasi yap\u0131 aynen korunarak ekonomik yap\u0131n\u0131n revize edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Siyasetin ger\u00e7ek bir yenilenmeye t\u00e2bi tutulmas\u0131 halinde, ekonominin arkaik karakterinden kurtar\u0131lmas\u0131n\u0131n imkans\u0131z oldu\u011funu g\u00f6remiyor T\u00fcrkiye“nin „t\u00fcredi siyasi akl\u0131“. \u00dcstelik eskimi\u015f siyasi akl\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na „yeni ak\u0131l“ olarak \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor bu „t\u00fcredi ak\u0131l“. Neticede T\u00fcrkiye „yeni bir siyasi ak\u0131l“la tan\u0131\u015fmadan, ekonomiyi \u00e7a\u011fda\u015f normlara kavu\u015fturabilece\u011fini zannediyor.<\/p>\n
Dolardaki en k\u00fc\u00e7\u00fck oynaman\u0131n art\u0131k T\u00fcrkiye“nin t\u00fcm dinamiklerini do\u011frudan tehdit edebilen bir boyuta kavu\u015fmas\u0131n\u0131 herkes birinci dereceden alarm kabul etmelidir. Siyaseti istikrar ad\u0131na kilitleyen yap\u0131 kendi \u00fcretti\u011finin \u00fczerine yap\u0131\u015fmas\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Buradan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n yolu, ekonomiyi siyasetten ay\u0131rmak \u015feklinde ifade edilen ya da IMF“in istedi\u011fi yasalar\u0131 Meclis“ten acele ge\u00e7irmekten ibaret say\u0131lan reflekslerden ge\u00e7mez. Siyaset konu\u015fulmadan, ekonomiyi siyasetin d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6zerk bir alan olarak ele alma \u00e7abas\u0131 hi\u00e7bir rasyonalite do\u011furmaz. Yap\u0131lmas\u0131 gereken \u015fey, siyasetin ve siyasalla\u015fman\u0131n etkinle\u015fmesini sa\u011flamak ve bu etkinlik temelinde T\u00fcrkiye“nin y\u00f6netim yap\u0131s\u0131n\u0131 dizayn etmektir.<\/p>\n
E\u011fer bu \u00e7er\u00e7evenin kurulmas\u0131nda biraz daha gecikilirse, „dolar demokrasisi“ t\u00fcm\u00fcyle teslim alacak T\u00fcrkiye“yi. B\u00f6ylece bi\u00e7imsel a\u00e7\u0131dan demokrasi \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yan ama esaslar a\u00e7\u0131s\u0131nda demokrasiyle ilgisi olmayan bir hale b\u00fcr\u00fcnecek T\u00fcrkiye. Bu bile\u015fim tam bir „kay\u0131t-d\u0131\u015f\u0131 demokrasi“ olacak. „Kay\u0131t-d\u0131\u015f\u0131 demokrasi“nin egemenle\u015fti\u011fi bir \u00fclkede ise, o \u00fclkenin ne kendi paras\u0131n\u0131, ne de rejimini ve g\u00fcvenli\u011fini kendisinin tan\u0131mlamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Avrupa G\u00fcvenlik ve Savunma Kimli\u011fi (AGSK) s\u00fcre\u00e7lerinden T\u00fcrkiye“nin d\u0131\u015flanmas\u0131na b\u00fct\u00fcn hassas kurumlar\u0131 tepki veriyor. Ayn\u0131 hassasiyet K\u0131br\u0131s ve G\u00fcneydo\u011fu konular\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalarda da vard\u0131r. Dikkatler bu noktalarda yo\u011funla\u015fm\u0131\u015fken, demokratik devlet esaslar\u0131ndan g\u00fcvenli\u011fe, d\u0131\u015f politikadan toplumsal bar\u0131\u015fa kadar t\u00fcm zeminleri „eriten“ bir s\u00fcreci tetikliyor „dolar demokrasisi“. Bu s\u00fcre\u00e7 siyasal demokrasiyi sistemden k\u00f6kl\u00fc bir bi\u00e7imde kovacak sonu\u00e7lar do\u011furuyor. T\u00fcrkiye gibi bir siyasal varl\u0131\u011f\u0131n dinamiklerini „kay\u0131t-d\u0131\u015f\u0131“ hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu sorunlar\u0131n sorundur; tek ger\u00e7ek tehlikedir.<\/p>\n
Herkes bir ka\u011f\u0131da „dolar demokrasisi“ yazs\u0131n ve bunun ne manaya geldi\u011fini \u00e7ok iyi d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn. Fazla ge\u00e7 olmadan…“<\/p>\n
https:\/\/www.yenisafak.com\/yazarlar\/omer-celik\/dolar-demokrasisi-kayit-dii-demokrasi-53278<\/p>\n
*<\/p>\n
Ja!<\/p>\n