E\u015fhed\u00fc en la ilahe illallah ve e\u015fhed\u00fc enne Muhammeden abd\u00fch\u00fc ve resul\u00fch\u00fc<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcman bir ana \u2013 baban\u0131n evlad\u0131y\u0131m!
\nYa\u015farken, ya\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken Rabbimin yolundan gitmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir insan\u0131m, bir birey, bir kul\u2026
\nNOKTA<\/p>\n
Nefret ederim yalandan, aldatmaktan, kand\u0131rmaktan VE\u2026
\n\u0130nsanlar\u0131n yalan yanl\u0131\u015f bilgiler do\u011frultusunda y\u00f6nlendirilmesinden. TARAF bas\u0131n ve yay\u0131n organlar\u0131\u2026
\nTutturdu bir Evangelizm veya Evanjelizm yalan\u0131n\u0131 ko\u015fturarak gidiyor\u2026
\nYeni cins bir \u00d6C\u00dc(!)<\/p>\n
Niyet nedir\u2026
\nArd\u0131nda yatan ama\u00e7 BILMIYORUM!
\nMuhtemelen\u2026
\nDin bir kez daha siyasete alet edilmekte.<\/p>\n
— Katolik ve Ortodoks Aras\u0131ndaki Farkl\u0131l\u0131klar Nedir? Hristiyanl\u0131k i\u00e7inde en yayg\u0131n ve en fazla \u00fcyeye sahip olan Katolik kilisesinin kurulu\u015fu iddias\u0131na g\u00f6re bizzat \u0130sa Mesih ve resulleri (\u00f6zellikle Petrus ve Pavlus) taraf\u0131ndan olmu\u015ftur. Katolik kilisesi ba\u015flang\u0131\u00e7tan bu yana sad\u0131k ve kesintisiz bir \u015fekilde resullerin \u00f6\u011freti ve uygulamalar\u0131n\u0131 devam ettirdiklerini iddia ederler. KATOL\u0130K ve ORTODOKSLARIN B\u0130RB\u0130RLER\u0130NDEN AYRILMALARI<\/p>\n Bilindi\u011fi gibi ilk Hristiyan kilisesi Pentikost g\u00fcn\u00fc Mesih taraf\u0131ndan vaat edilen Kutsal Ruh’un inanl\u0131lar \u00fczerine gelmesiyle Yeru\u015falim’de kuruldu. Fakat Yeru\u015falim’in M.S. 70’de Romal\u0131larca harap edilmesinden sonra bask\u0131lar nedeniyle, bu kiliseler ba\u015fka b\u00f6lgelere Avrupa’ya, yani bat\u0131ya kadar yay\u0131ld\u0131 (El\u00e7i.1:8)<\/p>\n O zamanlarda d\u00fcnyada egemen olan politik g\u00fc\u00e7 Roma imparatorlu\u011fuydu. \u0130lk \u00fc\u00e7 y\u00fczy\u0131l boyunca Hristiyanlar \u00e7e\u015fitli a\u011f\u0131r bask\u0131lara maruz kalm\u0131\u015flard\u0131 ama d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda (M.S. 312\/3) Hristiyanl\u0131\u011fa d\u00f6nen Roma imparatoru Konstantin’in emriyle Hristiyanlara tam bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sa\u011flanm\u0131\u015f ve b\u00f6ylece bask\u0131lar durmu\u015f oldu. Roma devletinin deste\u011fiyle g\u00fcnden g\u00fcne g\u00fc\u00e7lenen Roma kilisesinin rahibi kendisinin el\u00e7i Petrus’un halefi oldu\u011funu, kilisenin tek evrensel \u015fefi ve papas\u0131 (babas\u0131) oldu\u011funu bildirerek, Konstantilop patri\u011finin de onun yetkisini kabul etmesi gerekti\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcnce do\u011fu kiliseleri buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p birbirlerini aforoz ettiler ve bu \u015fekilde 1054’te Bat\u0131’da Roma Katolik ve Do\u011fuda da Ortodoks kilisesi olu\u015fmu\u015f oldu. Ortodoks kelimesi \u2018do\u011fru‘ anlam\u0131na gelip, do\u011fru inanca veya g\u00f6r\u00fc\u015fe sahip olan demektir.<\/p>\n Papa’n\u0131n yan\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 ve evrensel yetkisinin kabul edilmemesinin d\u0131\u015f\u0131nda Ortodokslar\u0131 Katoliklerden ay\u0131ran di\u011fer bir ka\u00e7 nokta da \u015funlard\u0131r.<\/p>\n Katolik kilisesi rahiplerinin evlenmelerini yasaklarken Ortodoks kilisesi rahiplerinin evlenmelerine m\u00fcsaade eder. Katolikler Kutsal Ruh’un hem Baba’dan hem de O\u011ful’dan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerken Ortodokslar Kutsal Ruh’un yaln\u0131zca Baba’dan, \u0130sa arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerler.<\/p>\n Roma Katolik kiliselerinde vaftiz uygulamas\u0131 yaln\u0131zca su serpmekle yap\u0131l\u0131rken, do\u011fu Ortodoks kiliselerinde bu tamamen suya dald\u0131r\u0131lmak suretiyle yap\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n Ortodokslar yaln\u0131zca resimlerle yetinmekteyken bat\u0131 kiliseleri heykel veya stat\u00fcler de yap\u0131yor ve bunlar\u0131 da \u015fereflendiriyordu. Ortodokslar ayinlerinde \u00f6zellikle Yunancay\u0131 kullan\u0131rken, Roma Katolikleri Latinceyi kullan\u0131yordu. Ortodokslar baz\u0131 Hristiyan kutlamalar\u0131n Katoliklerden ayr\u0131 tarihlerde kutlarlar. \u00d6rne\u011fin Katolikler \u0130sa’n\u0131n do\u011fu\u015funu 25 Aral\u0131k\u2019ta kutlarken Ortodoksluk sistemi alt\u0131nda olan Ermeniler 6 Oca\u011f\u0131 kutlarlar.<\/p>\n Bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bu iki kilise di\u011fer b\u00fct\u00fcn konularda hemen hemen ayn\u0131 inan\u00e7 sistemini payla\u015fmaktad\u0131r. Ortodokslar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgeler do\u011fu b\u00f6lgeleridir. Ortodoks ve Katolikler aras\u0131nda var olan bu ayr\u0131l\u0131k u\u00e7urumu tarih boyunca politik nedenlerden dolay\u0131 daha da derinle\u015fti. Ama son d\u00f6nemlerde Katolik kilisesi Ortodokslar\u0131 yeniden kendi denetimine almak amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli taktik ve at\u0131l\u0131mlarda bulunmu\u015ftur ve bu hala da devam etmektedir.<\/p>\n \u0130ncil’e Dayal\u0131 Protestanlarla Katolik ve Ortodokslar Aras\u0131ndaki Farkl\u0131l\u0131klar Nelerdir? \u0130sa Mesih’in Kutsal Ruh arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Meryem anadan mucizev\u00ee bir \u015fekilde do\u011fdu\u011fu, tamamen g\u00fcnahs\u0131z ve kusursuz olup, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z i\u00e7in ha\u00e7a gerilip \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn \u00f6l\u00fcler aras\u0131ndan bedenen dirilerek \u00f6\u011frencilerine g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ve k\u0131rk g\u00fcn sonra da dirili\u015f bedeniyle g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131kmas\u0131.<\/p>\n \u0130sa Mesih’in ikinci kez g\u00f6rkemle yarg\u0131 i\u00e7in gelece\u011fi, dirili\u015f olaca\u011f\u0131 ve inananlar\u0131 cennete, inanmayanlar\u0131 da cehenneme ataca\u011f\u0131 Kutsal Ruh \u2018un bir etki olmay\u0131p \u00fc\u00e7l\u00fc-birli\u011fin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fahsiyeti oldu\u011fu.<\/p>\n Meleklerin ve ayn\u0131 zamanda \u015eeytan ve cinlerinin ruhi \u015fahsiyetler olarak var oldu\u011fu. Kutsal Kitap’\u0131n Tanr\u0131’n\u0131n esini oldu\u011fu vs…<\/p>\n Bu ortak noktalar\u0131 vurgulad\u0131ktan sonra \u015fimdi Mesih \u0130nanl\u0131lar\u0131n\u0131 Katolik ve Ortodoksluktan ay\u0131ran temel \u00f6\u011freti ve \u00f6zelliklerin ne oldu\u011funu birlikte incelemeye ge\u00e7ebiliriz.<\/p>\n DAYANILAN YETK\u0130 KONUSUNDAK\u0130 FARKLILIK<\/p>\n Katolik ve Ortodoks kiliseleri inan\u00e7 ve uygulamalar\u0131n\u0131n tespit edilmesi hususunda iki temel yetkiye dayan\u0131r. Bunlar Kutsal Kitap ve Kilise gelenekleridir. Kilise gelenekleri derken kilise babalar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretileri, Papa’n\u0131n \u00f6\u011fretileri, kilise kons\u00fcllerinde al\u0131nan kararlar ve kilise tarihi boyunca kiliseye sokulan \u00f6\u011freti, \u00f6rf ve adetler anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Katolikler, Kutsal Kitap ve bu kilise geleneklerini e\u015fit bir \u015fekilde Tanr\u0131 s\u00f6z\u00fc olarak benimsemektedirler. Vatikan 1 ve 2 Kons\u00fclleri’nde bu d\u00fc\u015f\u00fcnce \u015f\u00f6yle ifade edilmi\u015ftir: Hatta Kilise ve kilise gelenekleri \u00e7o\u011fu zaman Kutsal Kitap’tan daha \u00fcst\u00fcn ve \u00f6nde tutulmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Kilise gelenekleriyle Kutsal Kitap aras\u0131nda bir tezat belirdi\u011finde Katolik ve Ortodokslar kiliseyi ve kilise gelene\u011fini izlemeyi tercih ederler. Fakat bunun kar\u015f\u0131t\u0131nda Protestanlar iki de\u011fil, yaln\u0131zca tek bir yetkiyi, yani Kutsal Kitap yetkisini kabul ederler. Kons\u00fcllerin, gelene\u011fin, kilise babalar\u0131 veya \u00f6\u011fretmenlerinin de\u011ferini her ne kadar k\u0131smen takdir etseler de bunlar\u0131n asla Kutsal Kitap’a e\u015fde\u011fer bir yetki veya Tanr\u0131sal s\u00f6z olarak kabul edilemeyece\u011fini vurgularlar. \u0130\u015fte Mesih \u0130nanl\u0131lar\u0131n\u0131 Katolik ve Ortodokslardan ay\u0131ran temel ve ana \u00f6zellik budur. E\u011fer herhangi bir Katolik\u2019e veya Ortodoks’a neden dolay\u0131 buna veya \u015funa inan\u0131yorsun diye sorulursa genelde al\u0131nan yan\u0131t \u015f\u00f6yle olur: Mesih \u0130nanl\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131t\u0131 kesin ve a\u00e7\u0131kt\u0131r:<\/p>\n Yani yaln\u0131zca Kutsal Yaz\u0131lar\u0131n yetkisi. Yaln\u0131zca Kutsal Kitap Tanr\u0131’n\u0131n ilham edilmi\u015f s\u00f6z\u00fc oldu\u011fundan inan\u00e7 ve uygulamalar\u0131m\u0131z\u0131n tespit edilmesi hususunda yaln\u0131zca o tek \u00f6l\u00e7\u00fc olmal\u0131d\u0131r. Kutsal Kitap’\u0131n yan\u0131nda veya d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka ek bir yetkiye bel ba\u011flamak ancak kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa ve sap\u0131kl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bu s\u00f6zlerle a\u00e7\u0131k\u00e7a \u0130sa Mesih Kutsal Yaz\u0131lar’\u0131n geleneklerden kesin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurguluyordu. Yine ba\u015fka bir f\u0131rsatta \u0130sa Mesih kendisini deneyen \u015eeytan’a \u00fc\u00e7 kez \u2018\u2018Yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r“ ifadesiyle kar\u015f\u0131 koymu\u015ftur, gelenekler veya kurallar b\u00f6yle \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor veya diyor diyerek de\u011fil! (Mat.4:1-11)<\/p>\n El\u00e7i Pavlus da gelenekler hususunda inanl\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yle uyard\u0131 \u2018\u2018Dikkatli olun! Mesih’e de\u011fil de, insanlar\u0131n gelene\u011fine ve d\u00fcnyan\u0131n temel ilkelerine dayanan felsefeyle, bo\u015f ve aldat\u0131c\u0131 s\u00f6zlerle kimse sizi tutsak etmesin.“ (Kol. 2:8)<\/p>\n Ba\u015fka bir b\u00f6l\u00fcmde de el\u00e7i Pavlus Kutsal Yaz\u0131lar’\u0131n rol\u00fc ve yetkisi hakk\u0131nda gen\u00e7 Timoteos’a \u015funlar\u0131 yazd\u0131: \u2018\u2018Mesih \u0130sa’ya olan iman arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla seni bilge k\u0131l\u0131p kurtulu\u015fa kavu\u015fturacak g\u00fc\u00e7te olan Kutsal Yaz\u0131lar\u0131 da (gelenekleri de\u011fil!) \u00e7ocuklu\u011fundan beri biliyorsun. Kutsal Yaz\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fc (kilise gelenekleri de\u011fil!) Tanr\u0131 esinidir ve \u00f6\u011fretmek, azarlamak, yola getirmek ve do\u011fruluk konusunda e\u011fitmek i\u00e7in yararl\u0131d\u0131r. Bunlar sayesinde (gelenekler de\u011fil) Tanr\u0131 adam\u0131 her iyi i\u015f i\u00e7in donat\u0131lm\u0131\u015f olarak yetkin olur.“ (2.Tim.3:15-17)<\/p>\n Pavlus ve Silas’\u0131n ilan etti\u011fi bildirinin do\u011frulu\u011funu Veriya’l\u0131lar geleneklerine bakarak de\u011fil ama ellerinde bulunan Kutsal Yaz\u0131lar’a bakarak kontrol ediyorlard\u0131: Bundan ba\u015fka Kutsal Kitap a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde biz insanlar\u0131n kilise ve insan adetlerine g\u00f6re de\u011fil ama Tanr\u0131’n\u0131n ve \u0130sa Mesih’in s\u00f6z\u00fcne g\u00f6re yarg\u0131lanaca\u011f\u0131n\u0131 vurgular Tanr\u0131 da kilise kurallar\u0131ndan veya geleneklerinden de\u011fil ama kendi \u2018 \u2018s\u00f6z\u00fcnden titreyen adama bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131‘ \u2018 bildirir (Ye\u015f.66:2). Kutsal Kitap’\u0131n yan\u0131na ba\u015fka bir yetki koymak \u00f6zden uzakla\u015f\u0131p, sap\u0131kl\u0131klara kayman\u0131n temel kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda b\u00fct\u00fcn tarikatlar\u0131n da i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc tehlikeli bir tuzakt\u0131r. Bu nedenledir ki, Katolik ve Ortodoks kilise geleneklerinde kay\u0131tl\u0131 bulunan ve Kutsal Kitap ger\u00e7ekleriyle alakas\u0131 bulunmayan bir y\u0131\u011f\u0131n efsane ve hikayeler mevcuttur. Bunlar her ne kadar \u0130ncil \u00f6\u011fretilerine ters d\u00fc\u015fse de ne yaz\u0131k ki bir y\u0131\u011f\u0131n insan bunlara Tanr\u0131’n\u0131n s\u00f6z\u00fcym\u00fc\u015f gibi inan\u0131r ve izler gelenekler kaygan kum gibi; ama Kutsal Kitap sars\u0131lmaz, sabit bir kaya gibidir. G\u00f6k, yer, insan ve gelenekleri gelip ge\u00e7er veya bozulur ama Rab’bin s\u00f6zleri ebediyen durur (Mat.24:35). \u0130lk y\u00fczy\u0131ldaki kilisenin inan\u0131lmas\u0131 gereken kitaplar\u0131 tespit edip yetkilendirme iddias\u0131 da yanl\u0131\u015f olup, hi\u00e7 de kilise veya geleneklerin Kutsal Kitap’tan daha de\u011ferli ve \u00f6nemli k\u0131lmaz. Kilise, \u0130ncil kitab\u0131na yetki veya de\u011fer sa\u011flamad\u0131, ama zaten \u0130ncil’de var olan yetkiyi ve de\u011feri tan\u0131d\u0131, bir kuyumcunun \u00f6n\u00fcne konulan metal\u0131n alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f veya bak\u0131r olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 gibi. Katolik ve Ortodoks kiliselerinin Kutsal Kitap konusunda di\u011fer \u00f6nemli bir yan\u0131lg\u0131s\u0131 da 1546’da Protestanlara bir tepki olarak baz\u0131 sap\u0131k inan\u00e7lar\u0131na destek bulduklar\u0131 Apokrifler olarak adlanan 14 kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131n Kutsal Kitap’a eklenilmesidir. \u2018\u2018Bu kitaptaki peygamberlik s\u00f6zlerini duyan herkesi uyar\u0131yorum! E\u011fer bir kimse bu s\u00f6zlere bir \u015fey katarsa, Tanr\u0131 da bu kitapta yaz\u0131l\u0131 belalar\u0131 ona katacakt\u0131r. Bu temel konuda siz de \u015fahsen bir karar almal\u0131s\u0131n\u0131z. Acaba siz Kutsal Kitap ve geleneklerden olu\u015fan \u00e7ifte yetki \u00fczerine mi yoksa yaln\u0131zca Kutsal Kitap yetkisi \u00fczerine mi ya\u015fam\u0131n\u0131 kuracaks\u0131n\u0131z? Se\u00e7im sizindir. Papan\u0131n Yetkisi ve Yan\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 Konusunda Farkl\u0131l\u0131k? \u2018Bilirsiniz ki, uluslar\u0131n \u00f6nderleri onlar\u0131 egemenlik h\u0131rs\u0131yla y\u00f6netirler, ileri gelenleri de onlara a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 hissettirirler. Sizin aran\u0131zda b\u00f6yle olmayacak. Aran\u0131zda b\u00fcy\u00fck olmak isteyen, di\u011ferlerinin hizmetkar\u0131 ve kulu olsun“ (Mat.20:20-27).<\/p>\n Ba\u015fka bir olayda da \u0130sa Mesih \u00f6\u011frencilerine \u015funlar\u0131 bildirdi: Bu s\u00f6zler \u00f6nc\u00fclerini \u2018Baba‘, \u2018Rab‘, \u2018sahip \u2018 veya \u2018efendi‘ olarak \u00e7a\u011f\u0131rmay\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131k edinen Katolik ve Ortodokslar\u0131n ne derece yan\u0131lg\u0131da oldu\u011funu san\u0131r\u0131z a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Katolik kilisesince ilk papa olarak benimsenmi\u015f olan el\u00e7i Petrus hi\u00e7 de kendisini en \u00f6nde gelen papa olarak de\u011fil fakat di\u011fer \u00f6nc\u00fclerle bir tutarak \u2018\u2018ben de onlar gibi bir ihtiyar“ diye tan\u0131t\u0131r (1.Pet.5:1-5). Katolik kilisesi daha da ileri giderek 1870 y\u0131l\u0131nda yapm\u0131\u015f oldu\u011fu Vatikan kons\u00fcl\u00fcnde papan\u0131n \u2018yan\u0131lmaz‘ oldu\u011funu da ilan ederek sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n doru\u011funa ula\u015ft\u0131. Katolik kilisesi, Papa’n\u0131n \u00f6\u011freti ve ahlak konusunda resmen beyan etti\u011fi b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcncelerde hatas\u0131z ve yan\u0131lmaz oldu\u011funu ve bunlar\u0131n Kutsal Kitap s\u00f6zleri gibi b\u00fct\u00fcn Hristiyanlarca kabul edilmesi gerekti\u011fini ileri s\u00fcrer! (Hristiyan Dinini \u00d6z\u00fc, 1987, sf.19).<\/p>\n Oysa bizzat Katolik kilisesinin tarihi bu iddian\u0131n ne derece \u00e7\u00fcr\u00fck ve yanl\u0131\u015f oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Tarih boyunca papalar\u0131n destekledi\u011fi ha\u00e7l\u0131 seferleri, korkun\u00e7 engizisyon mahkemeleri, birbirleriyle \u00e7eli\u015fen bir s\u00fcr\u00fc \u00f6\u011freti ve a\u00e7\u0131klamalar bu iddian\u0131n ger\u00e7eklerden ne kadar uzak oldu\u011funu g\u00f6sterir. \u015e\u00fcphesiz Petrus ilk kilisede \u00f6nemli bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Dile getirmi\u015f oldu\u011fu iman ikrar\u0131yla ger\u00e7ekten de kilisenin ilk ta\u015f\u0131 veya ta\u015flar\u0131ndan oldu o (Efs.2:20). Ama iyi bilinmelidir ki, \u2018\u2018hi\u00e7 kimse at\u0131lan temelden, yani \u0130sa Mesih’ten ba\u015fka bir temel atamaz“ ( 1.Kor.3:11). Petrus, Pentikost g\u00fcn\u00fc \u00fc\u00e7 bin ki\u015finin t\u00f6vbe etmesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck ederek ve milletlerin imana gelmesine ilk arac\u0131 olmakla s\u00f6z\u00fc edilen g\u00f6klerin egemenli\u011finin anahtarlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten de kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r (El\u00e7i.2:14-41; 10:1-48 Unutmayal\u0131m ki, Kutsal Kitap’a g\u00f6re Mesih’in yerini al\u0131p O’nun temsilcisi olan Petrus veya herhangi bir papa de\u011fil ama Kutsal Ruh’un kendisidir. (Yuh.14:16-18,16:7-15). \u2026 \u0130ncil\u2019e Dayal\u0131 Protestanlarla Katolik ve Ortodokslar Aras\u0131ndaki Farkl\u0131l\u0131klar Nelerdir?<\/strong><\/p>\n Katolik, Ortodoks ve Protestanl\u0131k \u2013 S\u00f6yledi\u011fimiz gibi ger\u00e7ekte Katoliklerle Ortodokslar aras\u0131nda (Ermeni Resuli, S\u00fcryani kadim, Keldani vs\u2026) \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir farkl\u0131l\u0131k bulunmamakta, temelde bu kiliseler hemen hemen ayn\u0131 \u00f6\u011fretisel \u00e7izgiyi takip etmektedirler. Bu \u00fc\u00e7 kilise i\u00e7inde \u00f6\u011freti ve uygulamalar\u0131yla farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 hemen g\u00f6ze \u00e7arpan kilise Mesih \u0130nanl\u0131lar\u0131 veya \u0130ncil Protestanlar\u0131d\u0131r. \u2018Protestan\u2019 kelimesi \u2018protesto eden\u2019 anlam\u0131na gelip, kurulu kiliselerin \u0130ncil\u2019den uzakla\u015fm\u0131\u015f, \u0130ncil\u2019e ters d\u00fc\u015fen \u00f6\u011freti ve uygulamalar\u0131n\u0131 protesto ettiklerinden bu isim kendilerine verilmi\u015ftir. Katoliklerce uzun y\u0131llar \u2018\u2018sapk\u0131nlar\u201d olarak ilan edilen Protestanlar Vatikan II Kons\u00fcl\u00fcnden itibaren \u2018ayr\u0131 karde\u015fler\u201d veya \u2018\u2018karde\u015f kilise\u201d olarak g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak\u00e7a:<\/p>\n http:\/\/www.kilise.org\/index.php?option=com_content&view=article&id=51:ne-demek<\/p>\n Katolik, Ortodoks ve Protestanl\u0131k<\/a><\/p><\/blockquote>\n
\nHristiyanlar Katolik, Ortodoks ve Protestan olarak \u00fc\u00e7 ana mezhebe ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bu mezhepler aras\u0131ndaki en \u00f6nemli ayr\u0131l\u0131klar nelerdir?<\/strong><\/p>\n
\nGer\u00e7ekte Katoliklerle Ortodokslar aras\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir farkl\u0131l\u0131k yoktur. Temelde her iki kilise de baz\u0131 ufak \u00f6\u011fretisel (teolojik) ayr\u0131l\u0131klar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hemen hemen ayn\u0131 \u00f6\u011fretisel \u00e7izgiyi takip ederler. Bu iki kilise aras\u0131nda var olan farkl\u0131l\u0131klar daha fazla b\u00f6lgesel ve kilisenin y\u00f6nlendirili\u015fiyle ilgili farkl\u0131l\u0131klard\u0131r.<\/p>\n
\n\u2018\u2018Katolik“ kelimesi \u2018\u2018evrensel“ demektir. Kilisenin y\u00f6netim merkezi Roma’da olup evrensel boyutlu oldu\u011fundan bu kilise \u2018\u2018Roma Katolik Kilisesi“ ad\u0131yla bilinir.
\nBu kilisenin ba\u015f\u0131nda \u00f6lece\u011fi g\u00fcne dek se\u00e7ilip, Mesih’in g\u00f6r\u00fcn\u00fcr temsilcisi olarak kabul edilmi\u015f bulunan ve Vatikan Roma’da ya\u015fayan Papa bulunur.<\/p>\n
\nM.S. 395’de ise Roma imparatorlu\u011fu Do\u011fuda Konstantilop (\u0130stanbul) ve Bat\u0131’da da Roma \u015fehirleri ba\u015fkent olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131ld\u0131. Yozla\u015fmaya ba\u015flayan Hristiyanl\u0131k g\u00fc\u00e7 ard\u0131na ko\u015fmaya ba\u015flay\u0131p, Bat\u0131l\u0131lar Roma’n\u0131n, Do\u011fulular da Konstantilop’un dinsel merkez olmas\u0131 gerekti\u011fini ileri s\u00fcrmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n
\nOrtodokslar Rab’bin Sofras\u0131n\u0131 ekmek ve \u015farapla yaparken Roma Katolikleri bunu yaln\u0131zca \u015faraba buland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kutsal ekmekle yapmaktayd\u0131.<\/p>\n
\nS\u00f6yledi\u011fimiz gibi ger\u00e7ekte Katoliklerle Ortodokslar aras\u0131nda (Ermeni resulu, S\u00fcryani kadim, Kildani vs…) \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir farkl\u0131l\u0131k bulunmamakta, temelde bu kiliseler hemen hemen ayn\u0131 \u00f6\u011fretisel \u00e7izgiyi takip etmektedirler.
\nBu \u00fc\u00e7 kilise i\u00e7inde \u00f6\u011freti ve uygulamalar\u0131yla farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 hemen g\u00f6ze batan kilise Mesih \u0130nanl\u0131lar\u0131 veya \u0130ncili Protestanlard\u0131r. \u2018Protestan‘ kelimesi \u2018protesto eden‘ anlam\u0131na gelip, kurulu kiliselerin \u0130ncil’den uzakla\u015fm\u0131\u015f, \u0130ncil’e ters d\u00fc\u015fen \u00f6\u011freti ve uygulamalar\u0131n\u0131 protesto ettiklerinden bu isim kendilerine verilmi\u015ftir. Katoliklerce uzun y\u0131llar \u2018\u2018sapk\u0131nlar“ olarak ilan edilen Protestanlar Vatikan II Kons\u00fcl\u00fcnden itibaren \u2018ayr\u0131 karde\u015fler“ veya \u2018\u2018karde\u015f kilise“ olarak g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Aralar\u0131nda bulunan farkl\u0131l\u0131klara ge\u00e7meden \u00f6nce Mesih \u0130nanl\u0131lar\u0131n\u0131n Katolik ve Ortodokslarla birlik i\u00e7inde oldu\u011fu \u015fu bir ka\u00e7 noktay\u0131 vurgulamam\u0131z \u015f\u00fcphesiz yararl\u0131 olacakt\u0131r
\nTanr\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, ebedili\u011fi, y\u00fcceli\u011fi ve \u00fc\u00e7l\u00fc-birli\u011fi, \u0130sa Mesih’in yarat\u0131lamay\u0131p ebediyen var oldu\u011fu, O’nun tam Tanr\u0131 ve tam insan oldu\u011fu.<\/p>\n
\n\u2018\u2018Kutsal gelenekler ve Kutsal Kitap tek tanr\u0131sal bir kaynaktan ileri gelerek tek bir ak\u0131mda toplan\u0131r ve tek sonuca y\u00f6nelir… Kutsal Kitap ve Gelenekler e\u015fit bir sayg\u0131 ve duyguyla kabul edilip \u015fereflendirilmelidir“ (Dei Verbum, 9,10).<\/p>\n
\n\u0130ncil kitaplar\u0131n\u0131n kilise taraf\u0131ndan tespit edilip yetkilendirildi\u011fini ileri s\u00fcrerek, Kutsal Kitap’\u0131n yaln\u0131zca kilise taraf\u0131ndan yorumlan\u0131p anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 iddia ederler. Kilisenin d\u0131\u015f\u0131nda Kutsal Kitap’\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde anlamak ve yorumlamak onlara g\u00f6re olanaks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
\n\u2018\u2018B\u00f6yle inan\u0131yorum \u00e7\u00fcnk\u00fc kilisemiz veya papaz\u0131m\u0131z b\u00f6yle \u00f6\u011fretir‘ \u2018 . Oysa ayn\u0131 soru bir Mesih \u0130nanl\u0131s\u0131na y\u00f6neltildi\u011finde O hi\u00e7 teredd\u00fct etmeden \u2018 \u2018b\u00f6yle inan\u0131yorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc Tanr\u0131’n\u0131n s\u00f6z\u00fc Kutsal Kitap b\u00f6yle \u00f6\u011fretir“ der. Acaba bu g\u00f6r\u00fc\u015ften hangisi do\u011fru ve Tanr\u0131sal ger\u00e7eklere uygundur? Sadece Kutsal Kitap’\u0131n yetkisinin kabul edilmesi mi yoksa Kutsal Kitap’a ba\u015fka kaynak, gelenek ve yetkilerin de eklenip bunlar\u0131n e\u015fit derecede izlenmesi mi?<\/p>\n
\n\u0130sa Mesih’in, onun el\u00e7ilerinin ve ilk y\u00fczy\u0131l imanl\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretisi daima bu do\u011frultuda olmu\u015ftur. Onlar inan\u00e7 ve uygulamalar\u0131n\u0131 kesinlikle adetler \u00fczerine de\u011fil ama yaln\u0131zca Tanr\u0131’n\u0131n s\u00f6z\u00fc \u00fczerine kuruyorlard\u0131. \u00d6rne\u011fin \u0130sa Mesih yery\u00fcz\u00fcndeyken dinsel adetlerin esiri haline gelmi\u015f Ferisileri ve din bilginlerini geleneklerinden dolay\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a mahk\u00fbm etmi\u015f, \u00f6\u011frencilerini de bu insan icad\u0131 geleneklerin tehlike ve y\u0131k\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 uyarm\u0131\u015ft\u0131r:
\n\u2018\u2018Kud\u00fcs’ten baz\u0131 Ferisiler ve din bilgileri \u0130sa’ya gelip \u015funu sordular: \u2018\u2018Senin \u00f6\u011frencilerin neden atalar\u0131m\u0131z\u0131n gelene\u011fine kar\u015f\u0131 geliyorlar? Yemekten \u00f6nce ellerini y\u0131kam\u0131yorlar.“ \u0130sa onlara \u015fu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verdi:
\n\u2018\u2018Ya siz, neden gelene\u011finiz u\u011fruna Tanr\u0131 buyru\u011funa kar\u015f\u0131 geliyorsunuz? Gelene\u011finiz u\u011fruna Tanr\u0131’n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc ge\u00e7ersiz k\u0131lm\u0131\u015f oluyorsunuz. Ey ikiy\u00fczl\u00fcler! Ye\u015faya’n\u0131n sizinle ilgili \u015fu peygamberlik s\u00f6z\u00fc ne do\u011frudur: \u2018\u2018Bu halk dudaklar\u0131yla beni sayar, ama y\u00fcrekleri benden uzakt\u0131r. Bana bo\u015funa taparlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011frettikleri, sadece insan kurallar\u0131d\u0131r“
\n(Mat.15:1-9).<\/p>\n
\n\u2018\u2018Veriya’daki Yahudiler, Selanik’tekilerden daha a\u00e7\u0131k fikirliydiler. Tanr\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fck ilgiyle kar\u015f\u0131layarak her g\u00fcn Kutsal Yaz\u0131lar\u0131 inceliyor, \u00f6\u011fretilenlerin do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131.“ (El\u00e7i.17:11)<\/p>\n
\n\u2018\u2018Beni reddeden ve s\u00f6zlerimi kabul etmeyen ki\u015fiyi yarg\u0131layacak biri var. O ki\u015fiyi son g\u00fcnde yarg\u0131layacak olan, s\u00f6yledi\u011fim s\u00f6zd\u00fcr.“ (Yuh.12:48 )<\/p>\n
\n\u0130\u015fte bizim gelece\u011fimiz ve g\u00fcvenli\u011fimiz de ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 neyin \u00fczerine kurdu\u011fumuza ba\u011fl\u0131d\u0131r. Acaba ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 ge\u00e7ici ve de\u011fi\u015fken insan gelenekleri \u00fczerine mi yoksa de\u011fi\u015fmez ebedi Tanr\u0131 s\u00f6z\u00fc \u00fczerine mi kuruyoruz?<\/p>\n
\nKutsal Kitap’\u0131n yaln\u0131zca kilise taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131p yorumlanabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi de Kutsal Kitap’a g\u00f6re yanl\u0131\u015ft\u0131r.
\nSamimi bir \u015fekilde, dua ile ve Kutsal Ruh’un yard\u0131m\u0131yla Kutsal Kitap’\u0131 okuyanlar onun kurtulu\u015f mesaj\u0131n\u0131 kolayl\u0131kla anlayabilirler (bkz. Yuh.20:31; 2.Tim.3:15-17).<\/p>\n
\nOysa ne \u0130sa Mesih ne \u00f6\u011frencileri ne ilk \u00e7a\u011flardaki inanl\u0131lar ne de kendilerine Kutsal Kitap sa\u011flanan Yahudiler bu yaz\u0131lar\u0131 hi\u00e7 bir zaman Tanr\u0131sal esinli kitaplar olarak g\u00f6rmemi\u015f, inan\u00e7 veya uygulamalar\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in onlar\u0131n yetkisine ba\u015fvurmam\u0131\u015flard\u0131r.
\nKutsal Kitap’la e\u015fde\u011ferde tutulup, Tanr\u0131’n\u0131n s\u00f6z\u00fc olarak kabul edilen geleneklerin ve bu apokriflerin Kutsal Kitap’a ve kiliseye sokulmas\u0131 \u0130sa Mesih’in \u015fu s\u00f6zlerinin a\u00e7\u0131k bir ihlalidir:<\/p>\n
\nE\u011fer bir kimse bu peygamberlik kitab\u0131n\u0131n s\u00f6zlerinden bir \u015fey \u00e7\u0131kar\u0131rsa, Tanr\u0131 da bu kitapta yaz\u0131l\u0131 ya\u015fam a\u011fac\u0131ndan ve kutsal kentten ona d\u00fc\u015fen pay\u0131 \u00e7\u0131karacakt\u0131r“ (Esin.22:18-19).<\/p>\n
\nMesih \u0130nanl\u0131lar\u0131 Roma papal\u0131k sistemini ve yetkisini tamamen reddederler. Katolik kilisesi papay\u0131 \u015fu g\u00f6rkemli unvanlarla \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r: \u2018\u2018T\u00fcm Hristiyanlar\u0131n papas\u0131“ (yani babas\u0131), \u2018\u2018\u00e7oban\u0131 ve \u015fefi“, \u2018\u2018kutsal peder“, \u2018\u2018Mesih’in g\u00f6r\u00fcn\u00fcr temsilcisi“, \u2018\u2018Petrus’un halefi“, \u2018\u2018el\u00e7ilerin prensi“, \u2018\u2018arac\u0131“ , vs… Hemen belirtelim ki, yaln\u0131zca \u0130sa Mesih’e verilen ve verilmesi gereken bu unvanlar\u0131n papaya verilmesi ve onun t\u00fcm Hristiyanlar \u00fczerinde bu derece b\u00fcy\u00fclt\u00fclmesi Kutsal Kitap ger\u00e7eklerine tamamen ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmektedir.
\n\u0130sa Mesih a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kendisini izleyenlerin e\u015fit oldu\u011funu ve birinin di\u011ferlerinin \u00fczerine y\u00fckseltilmemesi gerekti\u011fini bildirmi\u015ftir. B\u00fcy\u00fckl\u00fck sevdas\u0131na kap\u0131lan \u00f6\u011frencilerine \u0130sa Mesih \u015f\u00f6yle demi\u015ftir:<\/p>\n
\n\u2018\u2018Kimse sizi \u2018Rabbi‘ diye \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir tek \u00f6\u011fretmeniniz var ve hepiniz karde\u015fsiniz. Yery\u00fcz\u00fcnde kimseye \u2018Baba‘ demeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir tek Baban\u0131z var, O da g\u00f6ksel Baba’d\u0131r. Kimse sizi \u2018\u00f6nder‘ diye \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir tek \u00f6nderiniz var, O da Mesih’tir. Aran\u0131zda en \u00fcst\u00fcn olan, di\u011ferlerinin hizmetkar\u0131 olsun. Kendini y\u00fccelten al\u00e7alt\u0131lacak, kendini al\u00e7altan y\u00fcceltilecektir“ (Mat.23:8-12).<\/p>\n
\nKornelyus onun ayaklar\u0131na kapan\u0131nca o \u2018 \u2018kalk ben de insan\u0131m“ diyerek onun kendisini onurland\u0131rmas\u0131na engel oldu (El\u00e7i.10:25-26). O’nun bu tutumu Katolik papalar\u0131n\u0131n onurland\u0131rma konusunda tak\u0131nm\u0131\u015f oldu\u011fu tutumdan ne kadar farkl\u0131d\u0131r!<\/p>\n
\nBir \u00e7ok \u2018\u2018kutsal pederlerin“ \u015fahsi ya\u015famlar\u0131 da kutsal bir ya\u015famdan tamamen uzakt\u0131. Ahlaks\u0131zl\u0131k, taht kavgas\u0131, \u00fcst\u00fcnl\u00fck sevdas\u0131, yalan dolan, gaddarl\u0131k, politik h\u0131rs vs…
\nToplulu\u011fumu bu kayan\u0131n \u00fczerine kuraca\u011f\u0131m… g\u00f6klerin Egemenli\u011finin anahtarlar\u0131n\u0131 sana verece\u011fim“ derken onu yan\u0131lmaz veya di\u011ferlerinin \u00fczerine egemen atam\u0131yordu (Mat.16:13-20). Zaten bu beyandan hemen sonra Petrus Mesih’in \u00f6l\u00fcm\u00fc konusunda yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve \u0130sa da onu \u2018\u015eeytan‘ diye adland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r!! (Mat.16: 21-24).
\nNe Petrus’un kendisi ne de di\u011fer el\u00e7iler Mesih’in bu beyan\u0131n\u0131 hi\u00e7 de bu \u015fekilde anlay\u0131p yorumlamad\u0131lar. El\u00e7ilerin i\u015fleri kitab\u0131nda okudu\u011fumuz gibi ilk Kud\u00fcs konsilinde Petrus ilk yerde de\u011fil ama Barnaba, Pavlus ve Yakup gibi yaln\u0131zca s\u00f6z alanlar aras\u0131ndayd\u0131.
\nKonsil’in ald\u0131\u011f\u0131 kararlar da yine Petrus’un de\u011fil ama el\u00e7ilerin ad\u0131yla onaylan\u0131p kiliselere ula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 (El\u00e7i 15:1-29). Bundan ba\u015fka el\u00e7i Petrus Yuhanna ile birlikte Samirye kentine bir g\u00f6revi yerine getirmek amac\u0131yla di\u011fer resuller taraf\u0131ndan g\u00f6nderiliyor (El\u00e7i 8:14). E\u011fer o ilk papa olsayd\u0131 kendisi ba\u015fkas\u0131n\u0131 g\u00f6revlendirmeliydi bu hizmet i\u00e7in. El\u00e7i Pavlus da Petrus’u en \u00f6nde gelen yetki veya papa olarak de\u011fil ama Yakup ve Yuhanna gibi \u2018\u2018 toplulu\u011fun direklerinden biri“ olarak g\u00f6r\u00fcyordu. (Gal.2:9).
\nHatta Pavlus milletler hakk\u0131ndaki tutumundan dolay\u0131 Petrus’la muhalefete girerek onu \u2018\u2018ikiy\u00fczl\u00fc“ olarak su\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r (Gal.2:11-14). E\u011fer Pavlus Petrus’u yan\u0131lmaz bir papa veya evrensel kilisenin yetki sahibi tek \u00e7oban\u0131 olarak g\u00f6rseydi b\u00f6yle bir harekette bulunup onu herkesin \u00f6n\u00fcnde ele\u015ftirmeyecekti.<\/p>\n
\nBundan ba\u015fka Petrus’a verilen yetki daha sonra genelle\u015ftirilerek ilk y\u00fczy\u0131ldaki b\u00fct\u00fcn el\u00e7ilere verilmi\u015ftir (Yu. 21:22-23). Yine belirtmeliyiz ki, Kutsal Kitap bir\u00e7ok \u00e7obanl\u0131k, m\u00fcjdeci, \u00f6\u011fretmen, \u015femmasl\u0131k vs… gibi imanl\u0131lara verilen ruhsal arma\u011fanlardan s\u00f6z ederken, kesinlikle kiliseye verilen bir papal\u0131k arma\u011fan\u0131ndan s\u00f6z edilmez. B\u00f6yle bir arma\u011fan mevcut de\u011fildir (Efs.4:11-13; 1.Kor.12:4-11).
\nPetrus’un Katoliklerin iddias\u0131n\u0131n tersine Roma’da papal\u0131k veya rahiplik yapt\u0131\u011f\u0131 da me\u00e7huld\u00fcr. Kutsal Kitap beyanlar\u0131 daha ziyade bunun aksine tan\u0131kl\u0131k etmektedir.
\n\u00d6rne\u011fin Pavlus Romal\u0131lara ve Koloselilere yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplar\u0131nda Roma’da bulunan inanl\u0131lar\u0131n adlar\u0131n\u0131 bir bir s\u0131ralarken Petrus’un ad\u0131 hi\u00e7 ge\u00e7memektedir! (Rom.16. Kol.4).
\nYine Pavlus Roma’ya vard\u0131\u011f\u0131nda oradaki imanl\u0131lar onu kar\u015f\u0131lamaya gelir ama aralar\u0131nda yine ne Petrus var ne de onun izi… Bunlar bir kez daha Katoliklerin Petrus ve papal\u0131k hakk\u0131nda sahip olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerinin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 onaylar.
\nPapal\u0131k yetkisi g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek kesintisiz olarak s\u00fcregeldi iddias\u0131 da tarihsel ger\u00e7eklerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yanl\u0131\u015f \u00e7\u0131k\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 d\u00f6nemlerde ayn\u0131 anda iki papa h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyordu ya da kilise belirli s\u00fcre papas\u0131zd\u0131. Daha \u00f6nemlisi Kutsal Kitap a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde birinden ba\u015fkas\u0131na aktar\u0131larak s\u00fcregelen bir papal\u0131k veya kahinlik hizmetinden s\u00f6z etmez. K\u00e2hinlik hizmeti ilk anlam\u0131yla Yahudi sistemine dayal\u0131 olup Levi s\u0131pt\u0131na ayr\u0131lan bir hizmetti.
\nMesih’in \u00f6l\u00fcm\u00fcyle bu kahinlik hizmeti ve kurban sunma eylemi doru\u011funa vararak kesinlikle son bulmu\u015ftur (\u0130b.7:26-7).<\/p>\n
\n\u2026
\n\u2026<\/p>\n
\nAralar\u0131nda bulunan farkl\u0131l\u0131klara ge\u00e7meden \u00f6nce Mesih \u0130nanl\u0131lar\u0131n\u0131n Katolik ve Ortodokslarla birlik i\u00e7inde oldu\u011fu \u015fu bir ka\u00e7 noktay\u0131 vurgulamam\u0131z \u015f\u00fcphesiz yararl\u0131 olacakt\u0131r:
\nTanr\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, ebedili\u011fi, y\u00fcceli\u011fi ve \u00fc\u00e7l\u00fc-birli\u011fi, \u0130sa Mesih\u2019in yarat\u0131lmay\u0131p ebediyen var oldu\u011fu, O\u2019nun tam Tanr\u0131 ve tam insan oldu\u011fu.
\n\u0130sa Mesih\u2019in Kutsal Ruh arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Meryem anadan mucizev\u00ee bir \u015fekilde do\u011fdu\u011fu, tamamen g\u00fcnahs\u0131z ve kusursuz olup, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z i\u00e7in ha\u00e7a gerilip \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn \u00f6l\u00fcler aras\u0131ndan bedenen dirilerek \u00f6\u011frencilerine g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ve k\u0131rk g\u00fcn sonra da dirilmi\u015f bedeniyle g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131kmas\u0131.
\n\u0130sa Mesih\u2019in ikinci kez g\u00f6rkemle yarg\u0131 i\u00e7in gelece\u011fi, dirili\u015f olaca\u011f\u0131 ve inananlar\u0131 inanmayanlardan ay\u0131raca\u011f\u0131.
\nKutsal Ruh\u2019un bir etki olmay\u0131p \u00fc\u00e7l\u00fc-birli\u011fin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fahsiyeti oldu\u011fu.
\nMeleklerin ve ayn\u0131 zamanda \u015eeytan ve cinlerinin ruhi \u015fahsiyetler olarak var oldu\u011fu.
\nKutsal Kitap\u2019\u0131n Tanr\u0131\u2019n\u0131n esini oldu\u011fu vs\u2026
\nBu ortak noktalar\u0131 vurgulad\u0131ktan sonra \u015fimdi Mesih \u0130nanl\u0131lar\u0131n\u0131 Katolik ve Ortodoksluktan ay\u0131ran temel \u00f6\u011freti ve \u00f6zelliklerin ne oldu\u011funu birlikte incelemeye ge\u00e7ebiliriz.
\n\u2026
\n\u2026
\n\u2026<\/p>\n