Lozan Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n 94. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc geldi \u00e7att\u0131. \u00dclkemizin Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’ndaki zaferinin devam\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan Lozan Antla\u015fmas\u0131, 24 Temmuz 1923 y\u0131l\u0131nda imzaland\u0131. Peki Lozan Antla\u015fmas\u0131 nedir, maddeleri, \u015fartlar\u0131 ve bilinmeyenleri nelerdir? \u0130\u015fte Lozan Antla\u015fmas\u0131 ile ilgili t\u00fcm bilgiler…<\/p>\n
Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’nda kazan\u0131lan zafer sonras\u0131 Lozan Antla\u015fmas\u0131, 24 Temmuz 1923 tarihinde \u0130svi\u00e7re’nin Lozan \u015fehrinde, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi temsilcileriyle Birle\u015fik Krall\u0131k, Fransa, \u0130talya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Bel\u00e7ika ve Yugoslavya temsilcileri taraf\u0131ndan, Leman g\u00f6l\u00fc k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Beau-Rivage Palace’ta imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. Peki Lozan antla\u015fmas\u0131 nedir, Lozan s\u00fcreci nas\u0131l ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r ve Lozan’\u0131n \u015fartlar\u0131 nelerdir?
\nZAFER SONRASI BARI\u015e \u0130\u00c7\u0130N G\u00d6R\u00dc\u015eMELER BA\u015eLADI
\nTBMM H\u00fck\u00fcmeti’nin Yunan kuvvetlerine kar\u015f\u0131 elde etti\u011fi zaferin akabinde Mudanya Ate\u015fkes Antla\u015fmas\u0131 imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun \u00fczerine Sevr’in taraf\u0131 olan \u0130tilaf Devletleri 28 Ekim 1922’de TBMM H\u00fck\u00fcmeti’ni Lozan’da toplanacak olan bar\u0131\u015f konferans\u0131na davet ettiler. Lozan’da bar\u0131\u015f \u015fartlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesi i\u00e7in Mustafa Kemal Atat\u00fcrk \u0130smet Pa\u015fa’y\u0131 g\u00f6revlendirmi\u015ftir. Mudanya g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine de kat\u0131lan \u0130smet Pa\u015fa’n\u0131n Lozan’a ba\u015f temsilci olarak gitmi\u015fti. Bu s\u00fcre\u00e7te \u0130smet Pa\u015fa D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 oldu ve \u00e7al\u0131\u015fmalar h\u0131zland\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130tilaf Devletleri Lozan’a TBMM H\u00fck\u00fcmeti \u00fczerinde bask\u0131 kurmak i\u00e7in \u0130stanbul H\u00fck\u00fbmeti’ni \u00e7a\u011f\u0131rsalar da bu duruma tepki g\u00f6steren TBMM H\u00fck\u00fcmeti, 1 Kas\u0131m 1922’de saltanat\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130LG\u0130L\u0130 HABERMustafa Kemal Atat\u00fcrk Nutuk’ta Lozan zaferini b\u00f6yle anlatm\u0131\u015ft\u0131: Benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir siyasi zafer eseridir!
\nTBMM H\u00fck\u00fbmeti Lozan Konferans\u0131’na Misak-\u0131 Milliyi ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi, T\u00fcrkiye’de bir Ermeni devletinin kurulmas\u0131n\u0131 engellemeyi, kapit\u00fclasyonlar\u0131 kald\u0131rmay\u0131, T\u00fcrkiye ile Yunanistan aras\u0131ndaki sorunlar\u0131 (Bat\u0131 Trakya, Ege adalar\u0131, n\u00fcfus de\u011fi\u015fimi, sava\u015f tazminat\u0131) \u00e7\u00f6zmeyi ve T\u00fcrkiye ile Avrupa devletleri aras\u0131ndaki sorunlar\u0131 (ekonomik, siyasal, hukuksal) \u00e7\u00f6zmeyi ama\u00e7lam\u0131\u015f Ermeni yurdu ve kapit\u00fclasyonlar hakk\u0131nda anla\u015fma sa\u011flanamazsa g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri kesme karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.
\nLozan’da 20 Kas\u0131m 1922’de ba\u015flayan ilk g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde Osmanl\u0131 bor\u00e7lar\u0131, T\u00fcrk \u2013 Yunan s\u0131n\u0131r\u0131, bo\u011fazlar, Musul, az\u0131nl\u0131klar ve kapit\u00fclasyonlar \u00fczerinde durulmu\u015f ancak kapit\u00fclasyonlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u0130stanbul’un bo\u015falt\u0131lmas\u0131 ve Musul konular\u0131nda anla\u015fma sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r.
\nTemel konularda taraflar\u0131n taviz vermeye yana\u015fmamas\u0131 \u00fczerine 4 \u015eubat 1923’te g\u00f6r\u00fc\u015fmeler kesildi. Tabii bu sava\u015f ihtimalini g\u00fcndeme getirdi. Ba\u015fkomutan Mare\u015fal Mustafa Kemal Pa\u015fa T\u00fcrk Ordusu’na sava\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131 emretti ki Sovyetler Birli\u011fi de yeniden sava\u015f \u00e7\u0131karsa bu sefer T\u00fcrkiye’nin yan\u0131nda sava\u015fa girece\u011fini ilan etti. Haim Nahum Efendi \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki az\u0131nl\u0131k temsilcileri de T\u00fcrkiye’yi destekleyerek arabulucu oldular. Yeni bir sava\u015f\u0131 ve kendi kamuoyunun tepkisini g\u00f6ze alamayan \u0130tilaf Devletleri bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini tekrar ba\u015flatmak i\u00e7in T\u00fcrkiye’yi tekrar Lozan’a \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.
\n\u0130LG\u0130L\u0130 HABERLozan Zaferi’ni yenilgi gibi g\u00f6sterenlerin as\u0131l hedefi Atat\u00fcrk’t\u00fcr
\nTaraflar aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 verilen tavizler ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler 23 Nisan 1923’te tekrar ba\u015flad\u0131. 24 Temmuz 1923’e kadar devam eden g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ile bu s\u00fcre\u00e7 Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n imzalanmas\u0131 ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Taraf \u00fclkelerin temsilcileri aras\u0131nda imzalanan anla\u015fma, uluslararas\u0131 anla\u015fmalar\u0131n \u00fclke meclislerince onaylanmas\u0131n\u0131 gerektiren yasalar gere\u011fince taraf \u00fclkelerin meclislerinde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015f ve T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan 23 A\u011fustos 1923’te, Yunanistan taraf\u0131ndan 25 A\u011fustos 1923’te, \u0130talya taraf\u0131ndan 12 Mart 1924’te, Japonya taraf\u0131ndan 15 May\u0131s 1924’te imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ngiltere’nin anla\u015fmay\u0131 onaylamas\u0131 ise 16 Temmuz 1924 tarihinde olmu\u015ftur. Anla\u015fma, t\u00fcm taraflar\u0131n onaylar\u0131nda dair belgeler resmi olarak Paris’e iletildikten sonra, 6 A\u011fustos 1924 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.
\n\u0130LG\u0130L\u0130 HABERT\u00fcrkiye’nin tapusu Lozan<\/p>\n
LOZAN ANTLA\u015eMASININ \u015eARTLARI
\n\u2022\tFrans\u0131zlarla imzalanan Ankara Anla\u015fmas\u0131’nda \u00e7izilen s\u0131n\u0131rlar kabul edilmi\u015ftir.
\n\u2022\tIrak S\u0131n\u0131r\u0131: Musul \u00fczerinde antla\u015fma sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bu konuda \u0130ngiltere ve T\u00fcrkiye H\u00fck\u00fbmeti kendi aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp anla\u015facaklard\u0131.
\n\u2022\tT\u00fcrk-Yunan S\u0131n\u0131r\u0131: Mudanya Ate\u015fkes Antla\u015fmas\u0131’nda belirlenen \u015fekliyle kabul edildi. Meri\u00e7 Nehri’nin bat\u0131s\u0131ndaki Karaa\u011fa\u00e7 istasyonu ve Bosnak\u00f6y, Yunanistan’\u0131n Bat\u0131 Anadolu’da yapt\u0131\u011f\u0131 tahribata kar\u015f\u0131l\u0131k sava\u015f tazminat\u0131 olarak T\u00fcrkiye’ye verildi.
\n\u2022\tAdalar: G\u00f6k\u00e7eada ile Bozcaada \u00f6zerk bir y\u00f6netime tabi tutulmak \u015fart\u0131yla (T\u00fcrkiye antla\u015fman\u0131n bu maddesini uygulamad\u0131) T\u00fcrkiye’de, di\u011fer Ege Adalar\u0131 \u0130talya’ya kald\u0131. \u0130talya’n\u0131n T\u00fcrk s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n adalar\u0131 silahs\u0131zland\u0131rmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Sevr Antla\u015fmas\u0131yla Oniki Ada \u0130talya’ya di\u011fer adalar Yunanistan’a b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Oniki Ada ve Rodos 1945 y\u0131l\u0131nda m\u00fcttefiklerin eline ge\u00e7ti ve Nisan 1947’de resmen Yunanistan’a teslim edildi.
\n\u2022\tT\u00fcrkiye-\u0130ran S\u0131n\u0131r\u0131: Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ile Safev\u00ee Devleti aras\u0131nda 17 May\u0131s 1639’da imzalanan Kasr-\u0131 \u015eirin Antla\u015fmas\u0131’na g\u00f6re belirlenmi\u015ftir.
\n\u2022\tKapit\u00fclasyonlar: Tamam\u0131 kald\u0131r\u0131ld\u0131.
\nAz\u0131nl\u0131klar: Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131’nda az\u0131nl\u0131k, M\u00fcsl\u00fcman olmayanlar olarak belirlenmi\u015ftir. T\u00fcm az\u0131nl\u0131klar T\u00fcrk uyruklu kabul edildi ve hi\u00e7bir \u015fekilde ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131nmayaca\u011f\u0131 belirtildi. Antla\u015fman\u0131n 40. maddesinde \u015fu h\u00fck\u00fcm yer alm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cM\u00fcsl\u00fcman olmayan az\u0131nl\u0131klara mensup T\u00fcrk uyruklar\u0131, hem hukuk bak\u0131m\u0131ndan hem de uygulamada, \u00f6teki T\u00fcrk uyruklar\u0131yla ayn\u0131 i\u015flemlerden ve ayn\u0131 g\u00fcvencelerden yararlanacaklard\u0131r. \u00d6zellikle, giderlerini kendileri \u00f6demek \u00fczere, her t\u00fcrl\u00fc hay\u0131r kurumlar\u0131yla, dinsel ve sosyal kurumlar, her t\u00fcrl\u00fc okullar ve buna benzer \u00f6\u011fretim ve e\u011fitim kurumlar\u0131 kurmak, y\u00f6netmek ve denetlemek ve buralarda kendi dillerini serbest\u00e7e kullanmak ve dinsel ayinlerini serbest\u00e7e yapma konular\u0131nda e\u015fit hakka sahip olacaklard\u0131r.\u201d[6] Bat\u0131 Trakya’daki T\u00fcrklerle, \u0130stanbul’daki Rumlar d\u0131\u015f\u0131nda, Anadolu ve Do\u011fu Trakya’daki Rumlar ile Yunanistan’daki T\u00fcrkler’in m\u00fcbadele edilmeleri kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.
\n\u2022\tSava\u015f tazminatlar\u0131: \u0130tilaf Devletleri, I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 nedeniyle istedikleri sava\u015f tazminatlar\u0131ndan vazge\u00e7tiler. Sadece Yunanistan sava\u015f tazminat\u0131 olarak Karaa\u011fa\u00e7 b\u00f6lgesini verdi.
\n\u2022\tOsmanl\u0131’n\u0131n bor\u00e7lar\u0131: Osmanl\u0131 bor\u00e7lar\u0131, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’ndan ayr\u0131lan devletler aras\u0131nda payla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. T\u00fcrkiye’ye d\u00fc\u015fen b\u00f6l\u00fcm\u00fcn taksitlendirme ile Frans\u0131z frang\u0131 olarak \u00f6denmesine karar verildi. D\u00fcyun-u Umumiye idare heyetinde bulunan yenik Alman \u0130mparatorlu\u011fu ve Avusturya-Macaristan \u0130mparatorlu\u011fu devletlerinin temsilcileri idare kurulundan \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f ve kurumun faaliyeti devam ettirilerek antla\u015fmayla birlikte yeni g\u00f6revler verilmi\u015ftir. (Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131 madde 45,46,47\u202655, 56).
\n\u2022\tBo\u011fazlar: Bo\u011fazlar, g\u00f6r\u00fc\u015fmeler boyunca \u00fczerinde en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konudur. Sonunda ge\u00e7ici bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re askeri olmayan gemi ve u\u00e7aklar bar\u0131\u015f zaman\u0131nda bo\u011fazlardan ge\u00e7ebilecekti. Bo\u011fazlar\u0131n her iki yakas\u0131 askersizle\u015ftirilip, ge\u00e7i\u015fi sa\u011flamak amac\u0131yla ba\u015fkan\u0131 T\u00fcrk olan uluslararas\u0131 bir kurul olu\u015fturuldu ve bu d\u00fczenlemelerin Milletler Cemiyeti’nin g\u00fcvencesi alt\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine karar verildi. B\u00f6ylece Bo\u011fazlar b\u00f6lgesine T\u00fcrk askerlerinin giri\u015fi yasakland\u0131. Bu h\u00fck\u00fcm, 1936 y\u0131l\u0131nda imzalanan Montr\u00f6 Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi ile de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.
\n\u2022\tYabanc\u0131 okullar: E\u011fitimlerine T\u00fcrkiye’nin koyaca\u011f\u0131 kanunlar do\u011frultusunda devam etmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.
\n\u2022\tPatrikhaneler: D\u00fcnya Ortodokslar\u0131n\u0131n dini lideri durumundaki patrikhanenin siyasi yetkilerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131larak \u0130stanbul’da kalmas\u0131na izin verildi.<\/p>\n
http:\/\/www.sozcu.com.tr\/2017\/gunun-icinden\/lozan-antlasmasi-nedir-lozan-antlasmasinin-bilinmeyenleri-ve-maddeleri-1944000\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Lozan Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n 94. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc geldi \u00e7att\u0131. \u00dclkemizin Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’ndaki zaferinin devam\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan Lozan Antla\u015fmas\u0131, 24 Temmuz 1923 y\u0131l\u0131nda imzaland\u0131. Peki Lozan Antla\u015fmas\u0131 nedir, maddeleri, \u015fartlar\u0131 ve bilinmeyenleri nelerdir? \u0130\u015fte Lozan Antla\u015fmas\u0131 ile ilgili t\u00fcm bilgiler… Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’nda kazan\u0131lan zafer sonras\u0131 Lozan Antla\u015fmas\u0131, 24 Temmuz 1923 tarihinde \u0130svi\u00e7re’nin Lozan \u015fehrinde, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi temsilcileriyle … <\/p>\n