Resm\u00ee gazete\u2026
\nVe yine resm\u00ee sitesinden bir dok\u00fcman\u2026
\nAdnan Menderes\u2026
\nTabii o g\u00fcn\u00fcn T\u00fcrk\u00e7esi, yani l\u00fcgatin geni\u015f olacak, kelime da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u2026
\nKi\u2026
\nOrijinal yaz\u0131lan\u0131 anlayas\u0131n.<\/p>\n
Adnan Menderes > hak etti\u011fi i\u00e7in as\u0131ld\u0131 <
\nYEMINIYIM\u2026
\nYanl\u0131\u015f \u00e7eyre\u011fe \u00e7att\u0131 bademler\u2026
\nBir nebze nefes alabildi\u011fim s\u00fcrece kar\u015f\u0131n\u0131zda olaca\u011f\u0131m\u2026
\nYalanlar\u0131n\u0131z\u0131 bir bir g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m! <\/p>\n
\u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u00e7esi ile\u201d oku Say\u0131n \u00c7\u00f6la\u015fan\u2019i\u2026
\nSonra incele belgeyi\u2026
\nVE ANLA!<\/p>\n
>>> Bu belgede girecek Cumhuriyet Tarihi Kronolojisine, ki gelecek nesiler ger\u00e7ekleri bile <<<<\/p>\n
Osmanl\u0131cadan \u00f6nce, Fars\u00e7a\u2026 —<\/p>\n 27 May\u0131s ve idam s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc<\/strong> Sevgili okurlar\u0131m, d\u00fcn 27 May\u0131s 1960 darbesinin (ya da ihtilalinin) y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc idi. 27 May\u0131s, \u00f6ncesi ve sonras\u0131yla ilgin\u00e7 bir s\u00fcre\u00e7tir. Darbe, y\u00fczba\u015f\u0131lar dahil 38 Milli Birlik Komitesi \u00fcyesi taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Sonra \u00f6yle bir d\u00fczen olu\u015ftu ki, Komite \u00fcyesi olmayan generaller, Komite \u00fcyesi olan y\u00fczba\u015f\u0131lara selam durmak zorunda kald\u0131! https:\/\/www.sozcu.com.tr\/2019\/yazarlar\/emin-colasan\/27-mayis-ve-idam-somurusu-4951075\/<\/p>\n Yeti\u015femiyorum, af edin. \u0130nan\u0131n denedim\u2026 Ve yine bir \u00f6nceki yaz\u0131, Israil, Avusturya\u2026
\nSen insanlara T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fret, T\u00fcrk\u00e7e!<\/strong><\/p>\n
\n28 May\u0131s 2019<\/p>\n
\n1950 y\u0131l\u0131nda iktidara gelen Adnan Menderes 10 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131nda giderek yoldan \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u201cListeme odunu koysam se\u00e7tiririm\u201d diyor, \u201cBen bu orduyu yedek subaylarla da idare ederim\u201d diyor, \u00fcniversite hocalar\u0131ndan \u201cKara c\u00fcppeliler\u201d diye s\u00f6z ediyor, \u201cVatan cephesi\u201d kurup insanlar\u0131 birbirine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyordu.
\n\u2605\u2605\u2605
\nDedem, (annemin babas\u0131) Refik \u015eevket \u0130nce ilk Meclis’te milletvekili, 1921 y\u0131l\u0131nda Atat\u00fcrk’\u00fcn Adalet Bakan\u0131, 1950 y\u0131l\u0131nda ise ilk Menderes h\u00fck\u00fcmetinde Milli Savunma ve sonra Devlet Bakan\u0131. Komitac\u0131 Celal Bayar’\u0131n Milli M\u00fccadele cephelerinden yak\u0131n arkada\u015f\u0131.
\n1955 y\u0131l\u0131nda vefat eden dedem, gidi\u015fin k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu, sonunun iyi gelmeyece\u011fini ilk g\u00f6ren ve bu konuda Menderes’i mektupla uyaran ki\u015fi. 1 a\u011fustos 1952 tarihli mektubunu \u00f6zetliyorum:
\n\u201cMuhterem Adnan Menderes Bey, g\u00f6r\u00fcyorum ki sizin gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyenlerin fikir a\u00e7\u0131klamalar\u0131na bile tahamm\u00fcl edemiyor ve bunu uluorta her yerde g\u00f6steriyorsunuz.
\nMuhterem Adnan Bey, size eski bir arkada\u015f diliyle hitap ediyorum.
\nBug\u00fcn \u00e7ok kuvvetlisiniz. Sak\u0131n ona g\u00fcvenerek icraat\u0131n\u0131zda keyfili\u011fe, bask\u0131ya ve hele intikam almaya kalkmay\u0131n\u0131z. Zira bunlar b\u00fcy\u00fckl\u00fckle yan yana gelmez.
\n\u0130ktidarlar\u0131n yolunu sap\u0131t\u0131nca u\u011frayaca\u011f\u0131 ak\u0131bet (ba\u015f\u0131na gelecekler) sizce de mal\u00fbmdur.
\n(Menderes gerekirse bin ki\u015fiyi partiden kovaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti.) Diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc k\u00f6k\u00fcnden s\u00f6kmeyi g\u00f6rev bilen, diktat\u00f6rleri asla sevmeyen Demokrat Parti Ba\u015fkan\u0131 nas\u0131l olur da b\u00f6yle bir hareketi uygun bulabilir?
\nBuna da k\u0131zarak tekrar mutad\u0131n\u0131z olan (her zaman yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi) k\u00fcf\u00fcrleri savurmaya ba\u015flarsan\u0131z, Adnan Bey’i yeni y\u00fcz\u00fcyle g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in derin bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frar\u0131m.
\nBu s\u00f6zlerimde asla bir tehdit yoktur. Fakat sizi bu memleket hesab\u0131na l\u00e2z\u0131m g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in bir uyar\u0131 vard\u0131r\u2026\u201d
\nDedemin endi\u015feleri bu mektuptan sekiz y\u0131l sonra ger\u00e7ekle\u015fti ve sap\u0131tan Demokrat Parti iktidar\u0131 27 May\u0131s darbesiyle son buldu.
\n\u2605\u2605\u2605
\nSap\u0131t\u0131p \u015f\u0131maranlar\u0131n ba\u015f\u0131nda ne yaz\u0131k ki Adnan Menderes geliyordu. Ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 iyice bozulmu\u015ftu, teselliyi burada s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmek istemedi\u011fim ba\u015fka yerlerde ve evlerde ar\u0131yordu.
\nDiktat\u00f6rl\u00fc\u011fe soyunmu\u015ftu.
\n\u00d6rne\u011fin kendisine oy vermeyen ve her se\u00e7imde muhalif Osman B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131’n\u0131 se\u00e7ip Meclis’e g\u00f6nderen K\u0131r\u015fehir ilini yasa \u00e7\u0131kar\u0131p il\u00e7e yapm\u0131\u015ft\u0131!
\n\u2605\u2605\u2605
\nMenderes ilgin\u00e7 bir adamd\u0131, \u00e7apk\u0131nl\u0131k yapard\u0131. Alkol kullan\u0131r, yobazl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131.
\nAncak giderek diktat\u00f6rle\u015fip hukuk d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yordu.
\nOnu en \u00e7ok k\u0131zd\u0131ran, muhalif gazetecilerdi!
\nBaz\u0131 hakimler gazetecilere hapis cezalar\u0131 ya\u011fd\u0131r\u0131rd\u0131. Ancak Menderes a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu da yetmiyordu.
\nG\u00fcn\u00fcn birinde ne yaz\u0131k ki kendi sonunu haz\u0131rlayan bir kanunu Meclis’ten ge\u00e7irdi.
\nMeclis’te, \u00fcyeleri Demokrat Partili milletvekillerinden olu\u015fan bir Tahkikat Komisyonu kurdu.
\nOlacak \u015fey de\u011fildi.
\nTutuklama dahil yarg\u0131n\u0131n temel yetkilerini kendi milletvekillerine devrediyordu.
\n\u0130\u015fte size 28 Nisan 1960 tarihli, darbeden tam bir ay \u00f6nce Resmi Gazetede yay\u0131nlanan bu kanunun geni\u015f bir \u00f6zeti:
\n\u2605\u2605\u2605
\n\u201cTBMM Tahkikat Komisyonlar\u0131, Ceza Muhakemeleri Usul\u00fc Kanunu, Askeri Muhakeme Usul\u00fc Kanunu, Bas\u0131n Kanunu ile di\u011fer kanunlarda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na, sulh ceza hakimine ve askeri adli amirlere tan\u0131nm\u0131\u015f olan t\u00fcm hak ve yetkilere sahiptir. (Tutuklama ve hapis cezas\u0131 verebilir.)
\nKomisyonlar tahkikat\u0131n selametle y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi amac\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc yay\u0131n\u0131n (gazete ve dergilerin) bas\u0131m ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131na, yay\u0131n\u0131n toplat\u0131lmas\u0131na, yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131na veya matbaan\u0131n kapat\u0131lmas\u0131na, her t\u00fcrl\u00fc belge ve e\u015fyaya el konulmas\u0131na, siyasi nitelikte olan toplant\u0131, hareket, g\u00f6steri ve benzer faaliyetler hakk\u0131nda tedbir ve karar almaya ve h\u00fck\u00fcmetin b\u00fct\u00fcn vas\u0131talar\u0131ndan yararlanmaya dahi yetkilidir.\u201d
\n\u2605\u2605\u2605
\nSonra cezalar geliyor:
\n\u201cBu kararlara muhalefet edenler bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar a\u011f\u0131r hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.
\nBu kararlar\u0131n yerine getirilmesi ve infaz\u0131nda ihmali veya suiistimali (k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131) g\u00f6r\u00fclen g\u00f6revliler alt\u0131 aydan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.
\nTahkikatlar gizlidir\u2026
\nBu kanun yay\u0131n tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer. 28 nisan 1960.\u201d
\nKanuna bak\u0131n siz!..
\nYarg\u0131n\u0131n yetkileri yasamaya, yani iktidar milletvekillerine devredilmi\u015f ve anayasa a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00e7i\u011fnenmi\u015fti.
\nDemokrat Parti milletvekillerinden olu\u015fan siyasi bir komisyon, muhalif yay\u0131nlar, onlar\u0131 \u00e7\u0131karanlar ve toplant\u0131 yapanlar i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc karar\u0131 alacak ve gerekirse tutuklayacakt\u0131.
\nKomisyon kuruldu, ba\u015fkan ve \u00fcyeleri se\u00e7ildi. Ama gelin g\u00f6r\u00fcn ki uygulama tam ba\u015flamak \u00fczere iken 27 May\u0131s 1960 darbesi oldu.
\n\u2605\u2605\u2605
\nDemokrat Parti’nin b\u00fct\u00fcn milletvekilleri ile \u00f6nde gelen kadrolar\u0131 i\u00e7in Yass\u0131ada’da yarg\u0131lama g\u00f6revi yapacak olan Y\u00fcksek Adalet Divan\u0131 kuruldu.
\nO mahkeme de en k\u0131sa zamanda sap\u0131tt\u0131!
\nBebek davas\u0131, k\u00f6pek davas\u0131, k\u00fclot davas\u0131 gibi sa\u00e7ma sapan i\u015flerle u\u011fra\u015ft\u0131\u2026
\nVe son olarak Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin R\u00fc\u015ft\u00fc Zorlu hakk\u0131nda verilen \u00fc\u00e7 idam karar\u0131 infaz edildi.
\nMenderes ve Polatkan duru\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda zaten \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc.
\nZorlu ise mert adamd\u0131, son dakikaya kadar kendini aslanlar gibi savundu, idam sehpas\u0131na bile en ufak bir \u00f6d\u00fcn vermeden gitti.
\n\u2605\u2605\u2605
\nKe\u015fke darbe olmasa, ke\u015fke as\u0131lmasalard\u0131.
\nAncak \u00e7e\u015fitli cezalara mahk\u00fbm edilenlerin ba\u015f\u0131n\u0131 as\u0131l yakan i\u015fte bu Tahkikat Komisyonu Kanunu idi.
\nAnayasay\u0131 ihl\u00e2lden (\u00e7i\u011fnemekten) su\u00e7lu bulundular.
\nO d\u00f6nemde anayasay\u0131 ihl\u00e2lin cezas\u0131 idamd\u0131.
\n\u2605\u2605\u2605
\n\u015eimdi y\u0131llard\u0131r 27 May\u0131s ve idamlar s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc yap\u0131l\u0131yor, T\u00fcrk Milleti bin bir yalanla kand\u0131r\u0131lmaya kalk\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.
\nO d\u00f6nemde muhalefet lideri olan \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc, Komite’den idamlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015f!
\nKocaman bir yaland\u0131r ve ger\u00e7ek bunun tam tersidir.
\n\u0130n\u00f6n\u00fc, Devlet Ba\u015fkan\u0131 Cemal G\u00fcrsel’e yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta idamlar\u0131n mutlaka \u00f6nlenmesini istemi\u015ftir.
\nAdeta sonraki y\u0131llar\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f, aksi takdirde bu olay\u0131n gelecekte s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenine alet edilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti.
\nAncak o d\u00f6nemde G\u00fcrsel’in de s\u00f6z\u00fc tam ge\u00e7miyordu. Ordu i\u00e7inde \u00e7e\u015fitli gruplar idamlar\u0131n hemen yerine getirilmesi i\u00e7in bask\u0131 yap\u0131yor, hatta tehdit ediyordu.
\nSize \u00e7ok k\u0131saca, \u00fclkemizin \u00e7ok \u00f6nemli ve ilgin\u00e7 bir d\u00f6neminden s\u00f6z etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n
\nZ Ku\u015fa\u011f\u0131 ama anlatacaklar\u0131m, yazmam gerekenler o kadar \u00e7ok ki!<\/p>\n
\n\u0130n\u015fallah, ma\u015fallah\u2026
\nBilmiyorum yani!!!<\/p>\n