{"id":204817,"date":"2025-05-03T02:30:22","date_gmt":"2025-05-03T02:30:22","guid":{"rendered":"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/?p=204817"},"modified":"2025-05-03T02:30:22","modified_gmt":"2025-05-03T02:30:22","slug":"goergue-kurallari1","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/?p=204817","title":{"rendered":"G\u00d6RG\u00dc KURALLARI1"},"content":{"rendered":"<p>\u201c\u00c2d\u00e2b&#8220;, edeb kelimesinin \u00e7o\u011fuludur. &#8222;Edeb&#8220;, s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 ile, &#8222;terbiye&#8220;, &#8222;utanma&#8220;, &#8222;usul&#8220;, &#8222;yol&#8220;<br \/>\nve &#8222;kaide\u201d gibi anlamlara gelir. \u201dMua\u015feret&#8220; ise  birlikte ya\u015fay\u0131p iyi ge\u00e7inme demektir.  Bir \u0130slam ahlak\u0131<br \/>\nterimi olarak \u201cadab&#8220;, g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gerekli olan kaideler, usuller, ahlaken uyulmas\u0131 gereken<br \/>\nhususlar, terbiye ve nezaket kurallar\u0131 anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. \u201cAdab-\u0131 mua\u015feret&#8220; ise topluluk i\u00e7inde normal<br \/>\ndavran\u0131\u015f \u015fekilleri, insanlar\u0131n birbirleriyle ge\u00e7inmeleri usul\u00fc, nezaket, terbiye ve g\u00f6rg\u00fc demektir.<br \/>\nDaha geni\u015f bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, toplum i\u00e7inde ya\u015fayan insan\u0131n, birlikte bulundu\u011fu  di\u011fer insanlarla<br \/>\nuyum i\u00e7inde ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, hayat\u0131n g\u00fcnl\u00fck ak\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrecinde, insanlar\u0131n uymalar\u0131 veya sergilemeleri<br \/>\ngereken davran\u0131\u015f, usul ve \u015fekillerine, ahl\u00e2k, terbiye ve nez\u00e2ket kurallar\u0131na, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n g\u00fczel sayd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z ve<br \/>\ndavran\u0131\u015flara,  insanlar\u0131n kendisine davet olunan b\u00fct\u00fcn hay\u0131r, zar\u00e2fet, usluluk ve g\u00fczel ahl\u00e2k kurallar\u0131n\u0131<br \/>\nad\u00e2b-\u0131 mua\u015feret diye tan\u0131mlamak  m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\nK\u00e2inat\u0131 en m\u00fckemmel bir d\u00fczen ve intizam \u00fczere var eden Allah, bu d\u00fczen i\u00e7inde insan\u0131 en g\u00fczel<br \/>\nbir k\u0131vamda yaratm\u0131\u015f ve ger\u00e7e\u011fi \u015fu ayet-i kerimede ifade buyurmu\u015ftur:<br \/>\n\u0645\u064a\u0650 \u0648\u0652\u0642\u064e \u062a \u0650<br \/>\n \u0646<br \/>\n \u064e<br \/>\n \u0633\u0652 \u062d\u064e\u0623 \u064a\u0650 \u0641 \u064e \u0646\u0627 \u064e \u0633\u0646 \u0650 \u0652<br \/>\n \u0644<br \/>\n \u0652\u0627 \u0627\u064e \u0646\u0652\u0642\u064e \u0644 \u064e\u062e \u0652 \u062f\u064e\u0642\u064e \u0644<br \/>\n\u201c Biz insan\u0131 en g\u00fczel \u015fekilde yaratt\u0131k\u201d (Tin, 95\/4).<br \/>\nBu g\u00fczel yarat\u0131l\u0131\u015f, maddi yap\u0131y\u0131 oldu\u011fu kadar, insan\u0131n manevi yap\u0131s\u0131n\u0131n, soysal ve ahlaki davra<br \/>\nn\u0131\u015flar\u0131n\u0131n temel niteli\u011fini ve son noktada olmas\u0131 gereken \u015fekli ve tarz\u0131 da kapsamaktad\u0131r. Bu temel niteli<br \/>\n\u011fin ona verilmesi, kendisini y\u00fcklenen kulluk vazifesini en g\u00fczel bi\u00e7imde yerine getirmesini sa\u011flamak hede<br \/>\nfine y\u00f6neliktir. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 Yarat\u0131c\u0131 Kudret di\u011fer varl\u0131klar\u0131 da insan\u0131n istifadesine vermi\u015f, b\u00f6ylece<br \/>\nonu, \u00e2lem i\u00e7inde h\u00e2kim duruma getirerek kendisine muhatap ve kulluk ile m\u00fckellef k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Peygamberle<br \/>\nri vas\u0131tas\u0131yla mutlulu\u011fa ula\u015ft\u0131ran yollar\u0131 g\u00f6stermi\u015f, iyi ve g\u00fczeli, k\u00f6t\u00fc ve \u00e7irkini \u00f6\u011fretmi\u015ftir. Her \u015feyi m\u00fc<br \/>\nkemmel olarak yaratan Allah, insanlara da bu m\u00fckemmel nizama paralel bir hayat s\u00fcrmelerini sa\u011flayacak<br \/>\nd\u00fcsturlar\u0131 \u00f6\u011fretmi\u015f, &#8222;do\u011fru&#8220;yu ve &#8222;yanl\u0131\u015f&#8220;\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir.<br \/>\nKur&#8217;an&#8217;\u0131n bize \u00f6\u011fretti\u011fi ahl\u00e2k ve \u00e2d\u00e2b, zamandan zamana, mekandan mekana de\u011fi\u015fmeyen,  ev<br \/>\nrensel hayat d\u00fcsturlar\u0131n\u0131 temsil eder. \u0130slam ahlak ve adab\u0131 diye niteledi\u011fimiz bu sistemin en g\u00fczel \u00f6re\u011fi<br \/>\nde sevgili Peygamberimiz (s.a.s.) dir. Kuran bu hakikati \u015f\u00f6yle ortaya koymaktad\u0131r:<br \/>\n\u0645\u064a \u0650 \u0638\u064e \u0639  \u0642\u064f \u0644\u064f\u062e \u0649\u0644 \u064e \u0639\u064e \u0644 \u064e\u0643\u0651\u064e \u0646\u0650 \u0627 \u064e<br \/>\n \u0648<br \/>\n\u201cSen elbette y\u00fcce bir ahlak \u00fczeresin\u201d (Kalem, 68\/4).<br \/>\nBu ayet-i kerime bir yandan Hz. Peygamberi taltif ederken, bir yandan da m\u00fcminlere hayat tarzla<br \/>\nr\u0131n\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kendisine uyduracaklar\u0131 m\u00fckemmel bir \u00f6rnek sunuldu\u011funu da ifade etmektedir. Ni<br \/>\ntekim, Hz. Peygamber de<br \/>\n\u0642\u0644\u0627\u062e\u0644\u0627\u0627 \u0645\u0631\u0627\u0643\u0645 \u0645\u0645\u062a\u0644\u0627 \u062a\u062b\u0639\u0628 \u0627\u0645\u0646\u0627  &#8222;Ben, ahl\u00e2k\u0131n g\u00fczelliklerini tamamlamak i\u00e7in g\u00f6nderildim.&#8220;2    buyur<br \/>\nmu\u015ftur.<br \/>\nO, Kur&#8217;\u00e2n&#8217;dan ibaret olan g\u00fczel ahl\u00e2k\u0131n\u0131 hayat\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 uygulamas\u0131  ve tavsiyeleri ile \u00fcmmetine<br \/>\ntebli\u011f etmi\u015ftir.  Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<br \/>\n\u0627<br \/>\n\u0631\u064a\u0650 \u062b\u064e \u0643&#8220;<br \/>\n \u064e<br \/>\n \u0647\u0651\u064e \u0644\u0644\u0627 \u064e \u0631\u064e \u0643\u064e\u0630 \u064e<br \/>\n \u0648 \u064e \u0631\u0650 \u062e \u0652 \u0644\u0652\u0627 \u064e \u0645 \u0652 \u0648\u064e \u064a\u0652 \u0644\u0627 \u064e<br \/>\n \u0648 \u064e \u0647\u0651\u064e \u0644\u0644\u0627 \u0648\u064f \u062c \u0652 \u0631\u064e \u064a \u064e \u0646\u0627\u064e \u0643 \u0652 \u0646 \u064e \u0645\u0650 \u0644 \u064c\u0629\u064e \u0646 \u064e \u0633\u064e \u062d \u064c\u0629 \u064e<br \/>\n \u0648<br \/>\n \u0633\u064f\u0623 \u0650 \u0647\u0651\u064e \u0644\u0644\u0627 \u0650 \u0644\u0648 \u064f \u0633\u064e<br \/>\n \u0631 \u064a\u0650 \u0641 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064e \u0644 \u064e \u0646\u0627\u064e \u0643 \u0652 \u062f\u064e\u0642\u064e \u0644<br \/>\n \u0652<br \/>\n \u201cEy inananlar! Andolsun ki, sizin i\u00e7in, Allah&#8217;a ve \u00e2hiret g\u00fcn\u00fcne kavu\u015fmay\u0131 umanlar ve Allah&#8217;\u0131 \u00e7ok<br \/>\nanan kimseler i\u00e7in Res\u00fclullah en g\u00fczel \u00f6rnektir\u201d  (Ahzab, 33\/21).<br \/>\nSevgili Peygamberimiz de hadis-i \u015feriflerinde g\u00fczel ahlak\u0131n hayat\u0131m\u0131zdaki \u00f6nemini \u015f\u00f6yle ifade<br \/>\nbuyurmaktad\u0131r:<br \/>\n1Bu b\u00f6l\u00fcm Din \u0130\u015fleri Y\u00fcksek Kurulu Uzman\u0131 R\u00fcstem Be\u015fler taraf\u0131ndan haz\u0131rlan\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n2Malik, H\u00fcsn\u00fc&#8217;l-Hulk, 8 , I, 904.<br \/>\n223<br \/>\n 224<br \/>\n  \u064e\u0642\u0652\u062b\u0623 \u0626\u0634 \u0652 \u0646\u0650 \u0645 \u0627 \u064e \u0645 \u064e\u0626\u0650 \u0630 \u064e \u0628\u0652 \u0644\u0627 \u064e \u0634\u0650 \u062d\u0627\u064e\u0641\u0644\u0627 \u064f\u0636\u0650 \u063a \u0652 \u0628 \u064f \u064a\u0644 \u0649\u0644\u0627\u0639\u064e \u062a \u064e \u0647\u0651 \u0644\u0644\u0627 \u0651\u064e\u0646\u0627 \u064e \u0648 \u060c \u0646\u064e \u0633\u064e \u062d  \u0642\u064f \u0644\u064f\u062e \u0652 \u0646\u0650 \u0645 \u0650 \u0629 \u064e \u0645\u0627 \u064e \u064a\u0650 \u0642\u0652 \u0644\u0627 \u064e \u0645 \u0652 \u0648\u064e \u064a \u0650 \u0646\u0650\u0645\u0624 \u064f \u0645\u0644\u0627 \u0650 \u0646\u0627\u064e \u0632\u064a\u0650 \u0645 \u064a\u0641 \u064f \u0644<br \/>\n&#8222;K\u0131y\u00e2met g\u00fcn\u00fc, m\u00fcminin mizan\u0131nda g\u00fczel ahl\u00e2ktan daha a\u011f\u0131r basan bir \u015fey yoktur. Allah Te\u00e2la<br \/>\nhazretleri, \u00e7irkin, d\u00fc\u015f\u00fck s\u00f6z (ve davran\u0131\u015f) sahiplerine bu\u011fzeder.&#8220;3<br \/>\n  \u0646\u064e \u0633\u064e \u062d  \u0642\u064f \u0644\u064f\u062e\u0650 \u0628 \u064e \u0633\u0627\u0651\u064e \u0646\u0644\u0627 \u0650\u0642\u0650 \u0644\u0627\u064e\u062e \u064e \u0648<br \/>\n&#8222;\u0130nsanlara iyi ahlakla muamele et&#8220;4<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcman hi\u00e7bir zaman, \u0130slam&#8217;\u0131 hayata aktaran bir &#8222;birim&#8220; oldu\u011funu  unutmamal\u0131d\u0131r. Her m\u00fcmin,<br \/>\nbirey olarak b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u0130slam&#8217;\u0131 temsil etme konumundad\u0131r. Her davran\u0131\u015f\u0131 sonu\u00e7ta onun dinine, yani \u0130slam&#8217;a<br \/>\nmal edilecektir.  Bu a\u00e7\u0131dan, \u0130slam&#8217;\u0131n nezaketine g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrecek davran\u0131\u015f ve ili\u015fkilerden ka\u00e7\u0131nmak ge<br \/>\nrekmektedir.<br \/>\n&#8222;M\u00fcsl\u00fcman&#8220; oldu\u011funu s\u00f6yleyen kimse, ayn\u0131 zamanda \u0130slam&#8217;\u0131 temsil etti\u011fini de s\u00f6ylemi\u015f olmakta<br \/>\nd\u0131r. Bu fiilen de b\u00f6yledir. Sergilenecek her hangi bir kaba davran\u0131\u015f, her \u015feyden \u00f6nce davran\u0131\u015f sahibinin<br \/>\nhayat\u0131n\u0131 \u015fekillendirdi\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u0130slam akla gelecektir.<br \/>\nHadis bilginleri, Hz. Peygamber&#8217;in bizzat ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcmmetine tavsiye etti\u011fi \u00e2d\u00e2b\u0131 ve  ahl\u00e2k kai<br \/>\ndelerini ihtiva eden had\u00eesleri, toplad\u0131klar\u0131  had\u00ees kitaplar\u0131nda, &#8222;Kit\u00e2bu&#8217;l Edeb&#8220;, &#8222;B\u00e2bu&#8217;l Edeb&#8220; gibi \u00f6zel ba\u015f<br \/>\nl\u0131klar alt\u0131nda bir araya getirmi\u015flerdir.<br \/>\nEdep kurallar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Hz. Peygamber&#8217;in birer s\u00fcnneti oldu\u011fu gibi, daha \u00f6nce ge\u00e7en<br \/>\npeygamberlerin de s\u00fcnnetidir.<br \/>\n            Riv\u00e2yetlerle sabit olan edep ve g\u00fczel ahl\u00e2k hakk\u0131ndaki Peygamber\u00ee emirler b\u00fct\u00fcn \u00fcmmeti ilgilen<br \/>\ndirdi\u011fi i\u00e7in \u00e2d\u00e2b \u00f6\u011fretme ve terbiye etme konumunda olan her ki\u015finin bu emirleri \u00f6nce \u015fahs\u0131nda uygula<br \/>\nmas\u0131, daha sonra da terbiyesi alt\u0131nda bulundurdu\u011fu ki\u015fileri bu g\u00fczel ahl\u00e2k ile bezemeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gere<br \/>\nkir. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bu konudaki uyar\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r:<br \/>\n \u064c\u0629\u064e \u0643\u0650 \u0626 \u064e \u0644\u0627 \u064e \u0645 \u0627 \u064e \u0647\u0652 \u064a\u064e \u0644 \u064e \u0639 \u064f\u0629 \u064e \u0631\u0627 \u064e \u062c\u0650 \u062d\u0652 \u0644\u0627 \u064e \u0648 \u064f \u0633\u0627\u0651\u064e \u0646\u0644\u0627 \u0627 \u064e \u0647\u064f \u062f\u0648\u064f\u0642 \u064e \u0648 \u0627 \u0631\u0627\u064e \u0646 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064a\u0650 \u0644 \u0652\u0647\u064e\u0623 \u064e \u0648 \u0652 \u0645\u064f \u0643 \u064e \u0633\u064f\u0641\u0646\u064e\u0623 \u0627\u0648\u064f\u0642 \u0627\u0648\u064f \u0646 \u064e \u0645\u0622 \u064e \u0646\u064a\u0650 \u0630\u0651\u064e \u0644\u0627 \u0627 \u064e \u0647\u0651\u064f\u064a\u064e\u0623\u0627 \u064e \u064a \u064c \u062f\u0627 \u064e \u062f\u0650 \u0634 \u064c\u0638\u064e \u0644\u0627\u0650 \u063a  \u0652 \u0645\u064f \u0647 \u064e \u0631 \u064e \u0645\u064e\u0623 \u0627 \u064e \u0645 \u064e \u0647\u0651\u064e \u0644\u0644\u0627 \u064e \u0646\u0648 \u064f\u0635\u0652 \u0639 \u064e \u064a \u064e \u0644\u0627<br \/>\n . \u064e \u0646\u0648 \u064f \u0631 \u064e \u0645\u0652 \u0624\u064f \u064a \u0627 \u064e \u0645 \u064e \u0646\u0648\u064f \u0644 \u064e \u0639\u0652\u0641 \u064e \u064a \u064e \u0648           \u201d<br \/>\n&#8222;Ey inananlar! Kendinizi ve \u00e7oluk \u00e7ocu\u011funuzu Cehennem ate\u015finden koruyun; onun yak\u0131t\u0131, insan<br \/>\nlar ve ta\u015flard\u0131r; g\u00f6revlileri, Allah&#8217;\u0131n kendilerine verdi\u011fi emirlere ba\u015f kald\u0131rmayan, kendilerine emredilenleri<br \/>\nyerine getiren pek ha\u015fin meleklerdir\u201d (Tahrim, 66\/6).<br \/>\nBu ayette y\u00fcce Allah, hem kendimizi, hem de himayemiz alt\u0131nda bulunup, yeti\u015ftirmekle sorumlu<br \/>\noldu\u011fumuz \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 Allah ve Peygamberi&#8217;nin raz\u0131 oldu\u011fu g\u00fczel davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri ile bezeyerek iyi<br \/>\nbirer m\u00fcmin, &#8222;g\u00fczel&#8220; birer insan olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamam\u0131z\u0131 istemektedir.   Her toplumun kendi sosyal<br \/>\nyap\u0131s\u0131na g\u00f6re \u00e2d\u00e2b anlay\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa g\u00f6re ahl\u00e2k \u00e2d\u00e2b\u0131n temel \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc Allah&#8217;\u0131n koydu\u011fu<br \/>\n\u00f6l\u00e7\u00fcler olu\u015fturur. Bu \u00f6l\u00e7\u00fclere ayk\u0131r\u0131 olarak \u00e2d\u00e2b geli\u015ftirilemez. K\u00fclt\u00fcrler aras\u0131ndaki etkilenmelerde, milli<br \/>\nbenli\u011fe ayk\u0131r\u0131 tutumlardan ka\u00e7\u0131nmak nas\u0131l gerekli ise, dinin bizzat belirledi\u011fi adab\u0131n da, k\u00fclt\u00fcrel etkilenme<br \/>\nlere kurban edilmemesine dikkat etmek ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. S\u00f6zgelimi, yeme\u011fi sa\u011f elle yemek, \u0130slam\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fclere<br \/>\ng\u00f6re s\u00fcnnet, yani bir Peygamber tavsiyesidir. Yabanc\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin etkisi ile, &#8222;mua\u015feret adab\u0131ndand\u0131r&#8220; diye<br \/>\nyeme\u011fi \u00f6zellikle sol el ile yeme\u011fe kalk\u0131\u015fmak, \u0130slam adab\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r, bilin\u00e7sizce bir harekettir.<br \/>\n\u00c2d\u00e2b-\u0131 Mu\u00e2\u015feretten \u00d6rnekler<br \/>\n Bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n toplum hayat\u0131nda uygulamas\u0131 gereken pek \u00e7ok prensip vard\u0131r. Biz bunlardan 20<br \/>\ntanesine k\u0131saca de\u011finece\u011fiz.<br \/>\n          1. \u0130yi Ge\u00e7imli Olmak<br \/>\nBu prensip, be\u015feri m\u00fcnasebetlerin \u00f6z\u00fcn\u00fc te\u015fkil eder. \u0130slam\u2019\u0131n temel  anlamlar\u0131ndan biri de bar\u0131\u015f<br \/>\nve g\u00fcven esas\u0131na dayanan hayat anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f\u0131 g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n her safhas\u0131nda insanlara<br \/>\nyans\u0131tmam\u0131z gerekir. Peygamber Efendimiz \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r <\/p>\n<p>3 Tirmizi, Birr,  62. IV, 363.<br \/>\n4  Tirmiz\u00ee,  Birr, 55, IV,355. <\/p>\n<p> 225<br \/>\n  \u0647\u0650 \u062f \u064e \u064a \u064e \u0648 \u0650 \u0647\u0650 \u0646\u0627 \u064e \u0633\u0650 \u0644 \u0652 \u0646\u0650 \u0645 \u064e \u0646\u0648 \u064f \u0645\u0650 \u0644 \u0652 \u0633\u064f \u0645\u0652 \u0644\u0627 \u064e \u0645\u0650 \u0644 \u064e \u0633 \u0652 \u0646 \u064e \u0645 \u064f \u0645\u0650 \u0644\u0633\u0645\u0644\u0627<br \/>\n&#8222;M\u00fcsl\u00fcman di\u011fer m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n elinden ve dilinden emin oldu\u011fu ki\u015fidir.&#8220;5<br \/>\n            2. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe Kar\u015f\u0131 \u0130yilikle kar\u015f\u0131l\u0131k Vermek<br \/>\nAllah kat\u0131nda s\u0131dd\u00eeklar\u0131n mertebelerine eri\u015fmek i\u00e7in zulmedeni affetmek, irtibat\u0131 kesenle irtibat<br \/>\nkurmak esirgeyene esirgemeden vermek, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc iyilikle savmak gerekir. Bu hususu y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle<br \/>\nbildirmektedir:<br \/>\n\u0643 \u0629\u0648\u0627\u062f\u0639 \u0647\u0646\u064a\u0628 \u0648 \u0643\u0646\u064a\u0628 \u064a\u0630\u0644\u0627 \u0627\u0630\u0627\u0641 \u0646\u0633\u062d\u0627 \u064a\u0647 \u064a\u062a\u0644\u0627\u0628 \u0639\u0641\u062f\u0627 \u0629\u0626\u064a\u0633\u0644\u0627 \u0644\u0627 \u0648 \u0629\u0646\u0633\u062d\u0644\u0627 \u064a\u0648\u062a\u0633\u062a \u0644\u0627 \u0648 \u0627 \u0645\u064a\u0645\u062d \u064a\u0644\u0648 \u0647\u0646<br \/>\n&#8222;\u0130yilik, iyi s\u00f6z ve davran\u0131\u015f ile k\u00f6t\u00fcl\u00fck, (k\u00f6t\u00fc s\u00f6z ve davran\u0131\u015f) bir de\u011fildir. Ben k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc en g\u00fczel bi<br \/>\n\u00e7imde sav, bir de bakars\u0131n ki seninle aras\u0131nda d\u00fc\u015fmanl\u0131k bulunan kimse  sanki s\u0131cak (ve samimi) bir dost<br \/>\noluvermi\u015ftir.&#8220;6<br \/>\n3. K\u00fcsk\u00fcnl\u00fc\u011fe, darg\u0131nl\u0131\u011fa ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa son vermek.<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcman\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanla \u00fc\u00e7 g\u00fcnden fazla darg\u0131n durmas\u0131 hel\u00e2l de\u011fildir. Peygamberimiz (a.s.)<br \/>\n \u064e \u064e \u064e \u0648 .\u0627 \u0646\u0627 \u064e \u0648\u0652\u062e\u0650 \u0625 \u0647\u0651 \u0644\u0644\u0627 \u0650 \u062f\u0627 \u064e \u0628 \u0650 \u0639 \u0627\u0648\u064f \u0646\u0648\u064f \u0643 \u064e \u0648 \ufef7 \u064e\u0642\u0652 \u0648\u064e\u0641 \u064f \u0647\u0627\u064e\u062e\u064e\u0623 \u064e \u0631\u064f \u062c\u0652 \u0647\u064e \u064a \u0652 \u0646\u064e\u0623 \u0650 \u0645\u0650 \u0644 \u0652 \u0633\u064f \u0645\u0652 \u0644 \u0651\u064f\u0644\u0650 \u062d\u064e \u064a \ufe9b \u0644\u0627 \ufe9a<br \/>\n&#8222;Ey Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131 karde\u015f olun. Bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n karde\u015fine \u00fc\u00e7 g\u00fcnden fazla k\u00fcsmesi hel\u00e2l olmaz.&#8220;<br \/>\n7  buyurmu\u015ftur.<br \/>\n4. Darg\u0131n iki m\u00fcsl\u00fcman\u0131n aras\u0131n\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmak.<br \/>\nBu sadaka vermek kadar hay\u0131rl\u0131 bir i\u015ftir. Y\u00fcce Allah, Enf\u00e2l suresinin birinci \u00e2yeti ile Huc\u00fbr\u00e2t sure<br \/>\nsinin 10. \u00e2yetinde m\u00fcminlerin aras\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesini emretmektedir.<br \/>\n \u0648\u062d\u0644\u0635\u0627\u0641 \u0629\u0648\u062e\u0627 \u0646\u0648\u0646\u0645\u0624\u0645\u0644\u0627 \u0627\u0645\u0646\u0627 \u0627 \u0627 \u0646\u064a\u0628 \u062e \u0645\u0643\u064a\u0648<br \/>\n&#8222;M\u00fcminler ancak karde\u015ftirler. \u00d6yle ise karde\u015flerinizin aras\u0131n\u0131 d\u00fczeltin&#8220; (Hucurat, 49\/10).<br \/>\n5. \u0130nsanlar\u0131n kusurlar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmamak, bilakis bu kusurlar\u0131 \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015fmak.<br \/>\n Ba\u015fkas\u0131n\u0131n kusurunu arayan, \u00f6nce kendi kusurunu g\u00f6rmelidir. Ba\u015fkas\u0131n\u0131n kusurunu \u00f6rten bir<br \/>\nm\u00fcsl\u00fcman\u0131n kusurunu da Allah \u00f6rter ve onu affeder. Peygamberimiz (a.s.),<br \/>\n\u0629\u0645\u0627\u064a\u0642\u0644\u0627 \u0645\u0648\u064a \u0644\u0644\u0647\u0627 \u0647\u0631\u062a\u0633 \u0627\u0645\u0644\u0633\u0645 \u0631\u062a\u0633 \u0646\u0645<br \/>\n&#8222;Kim bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n bir ay\u0131b\u0131n\u0131 \u00f6rterse Allah da onun k\u0131yamette bir ay\u0131b\u0131n\u0131 \u00f6rter&#8220;8 buyurmu\u015ftur.<br \/>\n            6. \u0130nsanlara kar\u015f\u0131 k\u00f6t\u00fc zan ve t\u00f6hmette bulunmamak, nefret uyand\u0131rmamak, dedikodu yap<br \/>\nmamak. Bu s\u00f6zlerin konu\u015fuldu\u011fu yerleri terk etmek.<br \/>\nBu davran\u0131\u015flar \u00e2yet ve hadislerle yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah;<br \/>\n \u0652 \u0628\u064e \u062a\u0652\u063a \u064e \u064a \u064e \u0644\u0627 \u064e \u0648 \u0627\u0648 \u064f \u0633\u0651\u064e\u0633\u064e \u062c\u064e \u062a \u064e \u0644\u0627 \u064e \u0648 \u064c \u0645\u0652\u062b\u0650 \u0627 \u0651\u0650\u0646\u0651\u064e\u0638\u0644\u0627 \u064e\u0636\u0652 \u0639 \u064e \u0628 \u0651\u064e\u0646\u0650 \u0627 \u0651\u0650\u0646\u0651\u064e\u0638\u0644\u0627 \u064e \u0646\u0650 \u0645 \u0627 \u0631\u064a\u062b\u064e \u0643 \u0627\u0648\u064f \u0628\u0650 \u0646\u064e \u062a \u0652 \u062c\u0627 \u0627\u0648\u064f \u0646 \u064e \u0645\u0627 \u064e \u0646\u064a\u0630\u0651\u064e \u0644\u0627 \u0627 \u064e \u0647\u0651\u064f\u064a\u064e\u0627 \u0627 \u064e \u064a  \u064e \u0644\u064f \u0643\u0652\u0627 \u064e \u064a \u0652 \u0646\u064e\u0627 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064f \u062f \u064e \u062d\u064e\u0627 \u0651\u064f\u0628\u0650 \u062d\u064f \u064a\u064e\u0627 \u0627 \u0636\u0652 \u0639 \u064e \u0628 \u0652 \u0645\u064f \u0643 \u064f\u0636\u0652 \u0639 \u064e \u0628<br \/>\n . \u064c \u0645\u064a\u062d \u064e \u0631 \u064c \u0628\u0627\u0651\u064e \u0648\u064e \u062a \u064e \u0647\u0651 \u0644\u0644\u0627 \u0651\u064e\u0646\u0650 \u0627 \u064e \u0647\u0651 \u0644\u0644\u0627 \u0627\u0648\u064f\u0642\u0651\u064e\u062a\u0627 \u064e \u0648 \u064f \u0647\u0648 \u064f \u0645\u064f \u062a \u0652\u0647\u0650 \u0631\u064e \u0643\u064e\u0641 \u0627 \u062a \u0652 \u064a \u064e \u0645 \u0650 \u0647\u064a\u062e\u064e\u0627 \u064e \u0645 \u0652 \u062d\u064e \u0644<br \/>\n\u201cEy im\u00e2n edenler! \u00c7ok\u00e7a zannetmekten ka\u00e7\u0131n\u0131n\u0131z. \u015e\u00fcphe yok ki, zann\u0131n b\u00e2z\u0131s\u0131 g\u00fcnaht\u0131r ve ara\u015f<br \/>\nt\u0131rmakta bulunmay\u0131n\u0131z ve baz\u0131n\u0131z baz\u0131n\u0131z\u0131 g\u0131ybet etmeyiniz. Sizden biriniz \u00f6l\u00fc karde\u015finin etini yemeyi<br \/>\nsever mi? (Bilakis) Onu kerih g\u00f6rm\u00fc\u015f olursunuz. Art\u0131k Allah&#8217;tan korkunuz, \u015f\u00fcphe yok ki, Allah Te\u00e2l\u00e2 tev<br \/>\nbeleri kabul edicidir, \u00e7ok esirgeyicidir\u201d (Hucurat 49\/ 12) buyurmu\u015ftur.<br \/>\nPeygamberimiz (a.s.) ise bu hususu \u015f\u00f6yle ifade etemketedir: <\/p>\n<p>5M\u00fcslim, \u0130man. 14. I, 65<br \/>\n6 Fussilet, 41\/34.<br \/>\n7 M\u00fcslim, Birr, 28-34, III,1984-1985.<br \/>\n8 Buh\u00e2r\u00ee, Mezalim, 3. III, 98.<br \/>\n 226<br \/>\n \u064e \u064e \u064e \u0648 \u060c \u0650 \u062b\u064a\u0650 \u062f \u064e \u062d\u0652 \u0644\u0627 \u064f \u0628\u064e\u0630\u0652 \u0643\u064e\u0623 \u0651\u064e\u0646\u0651\u064e\u0638\u0644\u0627 \u0651\u064e\u0646\u0650 \u0625\u064e\u0641 \u0651\u064e\u0646\u0651\u064e\u0638\u0644\u0627 \u064e \u0648 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u0627\u0651\u064e\u064a\u0650 \u0625 \ufef7 \u0648 \u060c\u0627\u0648 \u064f \u0633\u0651\u064e\u0633\u064e \u062c\u064e \u062a \u064e\u064e\ufef7 \u064e \u064e \u064e \u0648 \u060c\u0627\u0648 \u064f \u0633\u0651\u064e\u0633\u064e \u062d\u064e \u062a \ufef7 \u064e \u064e \u064e \u0648 \u060c\u0627\u0648 \u064f \u0633\u064e\u0641\u0627\u064e \u0646\u064e \u062a \ufef7 \u0648 \u060c\u0627\u0648\u064f \u062f \u064e \u0633\u0627 \u064e \u062d\u064e \u062a \u064e\u064e\ufef7 \u0648 \u060c\u0627\u0648\u064f\u0636\u064e\u063a\u0627 \u064e \u0628\u064e \u062a \u064e\u064e\ufef7<br \/>\n \u0652\u062e\u0650 \u0625 \u0650 \u0647\u0651 \u0644\u0644\u0627 \u064e \u062f\u0627 \u064e \u0628 \u0650 \u0639 \u0627\u0648\u064f \u0646\u0648\u064f \u0643 \u064e \u0648 \u060c\u0627\u0648 \u064f \u0631\u064e \u0628\u0627 \u064e \u062f\u064e \u062a \u064e \u060c\u0650 \u0645\u0650 \u0644 \u0652 \u0633\u064f \u0645\u0652 \u0644\u0627 \u0648\u064f\u062e\u064e\u0623 \u0650 \u0645\u0650 \u0644 \u0652 \u0633\u064f \u0645\u0652 \u0644\u0627 :\u0649\u064e \u0644\u0627 \u064e \u0639\u064e \u062a \u064f \u0647\u0651 \u0644\u0644\u0627 \u064f \u0645\u064f \u0643 \u064e \u0631 \u064e \u0645\u064e\u0623 \u0627 \u064e \u0645\u064e \u0643 \u0627 \u0646\u0627 \u064e \u0648 \ufef7 \u0648 \u060c\u064f \u0647 \u064f \u0645\u0650 \u0644\u0652\u0638\u064e \u064a \u064e\u064e\ufef7 \u064e \u064e \u064e \u0648 \u060c\u064f \u0647\u064f \u0644\u064f\u0630\u0652\u062e\u064e \u064a \ufef7 \u0650 \u0628\u0652 \u0633\u064e \u062d\u0650 \u0628 . \u064f \u0647 \u064f \u0631\u0650 \u0642 \u0652 \u062d\u064e \u064a<br \/>\n \u0652 \u0631\u0650\u0639\u064e \u0648 \u064f \u0647 \u064f \u0645\u064e \u062f \u064e \u0648 \u064f \u0647\u064f \u0644\u0627 \u064e \u0645 \u060c \u064c \u0645\u0627 \u064e \u0631\u064e \u062d \u0650 \u0645\u0650 \u0644 \u0652 \u0633\u064f \u0645\u0652 \u0644\u0627 \u0649\u064e \u0644 \u064e \u0639 \u0650 \u0645\u0650 \u0644 \u0652 \u0633\u064f \u0645\u0652 \u0644\u0627 \u0651\u0650\u0644\u064f \u0643 . \u064f \u0645\u0650 \u0644 \u0652 \u0633\u064f \u0645\u0652 \u0644\u0627 \u064f \u0647\u0627\u064e\u062e\u064e\u0623 \u064e \u0631\u0650 \u0642 \u0652 \u062d\u064e \u064a \u0652 \u0646\u064e\u0623 \u0651\u0650 \u0631\u0651\u064e\u0634\u0644\u0627 \u064e \u0646\u0650 \u0645  \u0626\u0650 \u0631 \u0652 \u0645\u0627 \u064f\u0636 .\u064f \u0647<br \/>\n&#8222;Zandan sak\u0131n\u0131n. Zira zan, s\u00f6zlerin en yalan\u0131d\u0131r. Tecess\u00fcs etmeyin, haber koklamay\u0131n, birbirinze<br \/>\nbenlik yar\u0131\u015f\u0131na girmeyin etmeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize bu\u011fzetmeyin, birbirinize s\u0131rt \u00e7evir<br \/>\nmeyin, ey Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131, Allah&#8217;\u0131n emretti\u011fi \u015fekilde karde\u015f olun. M\u00fcsl\u00fcman m\u00fcsl\u00fcman\u0131n karde\u015fidir. Ona<br \/>\n(ih\u00e2net etmez), zulmetmez, onu mahrum b\u0131rakmaz, onu tahk\u00eer etmez. Ki\u015fiye \u015fer olarak, m\u00fcsl\u00fcman karde<br \/>\n\u015fini tahkir etmesi yeterlidir. Her m\u00fcsl\u00fcman\u0131n mal\u0131, kan\u0131 ve \u0131rz\u0131 di\u011fer m\u00fcsl\u00fcmana haramd\u0131r.&#8220; 9<br \/>\n              7. B\u00fcy\u00fcklere h\u00fcrmet ve sayg\u0131; k\u00fc\u00e7\u00fcklere, d\u00fc\u015fk\u00fcnlere \u015fefkat ve merhamet; \u00f6zellikle aile<br \/>\naras\u0131ndaki fertlere iyi muamele etmek.<br \/>\nPeygamberimiz (a.s.); b\u00fcy\u00fcklere sayg\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fcklere sevgi g\u00f6stermeyi istemektedir.<br \/>\n\u0633\u064a\u0644\u0641 \u0627\u0646\u0631\u064a\u0628\u0643 \u0642\u062d \u0641\u0631\u0639\u064a \u0648 \u0627\u0646\u0631\u064a\u063a\u0635 \u0645\u062d\u0631\u064a \u0645\u0644 \u0646\u0645 \u0627\u0646\u0645<br \/>\n\u201cK\u00fc\u00e7\u00fcklerimize merhamet etmeyen, b\u00fcy\u00fcklerimizin hakk\u0131n\u0131 tan\u0131mayan bizden de\u011fildir (bizim s\u00fcn<br \/>\nnetimi terk etmi\u015ftir)\u201d10<br \/>\n\u0633\u0627\u0646\u0644\u0627 \u0645\u062d\u0631\u064a \u0644\u0627 \u0646\u0645 \u0644\u0644\u0647\u0627 \u0645\u062d\u0631\u064a \u0644\u0627 \u201c\u0130nsanlara merhamet etmeyene Allah merhamet etmez\u201d11<br \/>\nY\u00fcce Allah, \u00d6zellikle ana babaya sayg\u0131s\u0131zl\u0131k bir tarafa, onlara &#8222;\u00f6f &#8220; denilmesini bile yasaklam\u0131\u015ft\u0131r<br \/>\n(\u0130sra, 17\/23).<br \/>\n8. Sel\u00e2mla\u015fmak<br \/>\n\u0130nsanlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 veya ayr\u0131lmalar\u0131 durumlar\u0131nda birbirlerine g\u00fczel s\u00f6z ve temennilerle mu<br \/>\nkabele etmeleri di\u011fer bir ifadeyle \u201ctahiyye\u201d de bulunmalar\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah m\u00fcminlerin selamla\u015fmas\u0131n\u0131 is<br \/>\ntemektedir:<br \/>\n \u0648\u0651\u064f\u062f \u064f \u0631 \u0652 \u0648\u064e\u0627 \u0627 \u064e \u0647\u0652 \u0646\u0650 \u0645 \u064e \u0646\u064e \u0633\u0652 \u062d\u064e\u0627\u0650 \u0628 \u0627\u0648\u0651\u064f \u064a \u064e \u062d\u064e\u0641  \u0629\u0651\u064e\u064a\u0650 \u062d\u064e \u062a\u0650 \u0628 \u0652 \u0645\u064f \u062a \u0652 \u064a\u0651\u0650\u064a \u064f \u062d \u0627\u064e\u0630\u0650 \u0627\u064e\u0641 \u0627\u0647<br \/>\n&#8222;Size bir selam verildi\u011fi zaman, ondan daha iyisiyle mukabele edin veya ayn\u0131yla selam verin&#8230;&#8220;<br \/>\n(Nisa 4\/ 86)<br \/>\n\u015eu hadis-i \u015ferif de kimin kime selam  verece\u011finin esaslar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<br \/>\n.\u0650 \u0631\u064a\u0650 \u062b\u064e \u0643\u0644\u0627 \u0649\u0644 \u064e \u0639 \u064f\u0644\u064a\u0650 \u0644 \u064e \u0642\u0652 \u0644\u0627 \u064e \u0648 \u060c\u0650 \u062f\u0650 \u0639\u0627\u064e \u0642\u0644\u0627 \u0649\u0644 \u064e \u0639 \u064a\u0650 \u0634\u0627 \u064e \u0645\u0644\u0627 \u064e \u0648 \u060c\u064a\u0650 \u0634\u0627 \u064e \u0645\u0644\u0627 \u0649\u0644 \u064e \u0639 \u064f\u0628\u0650 \u0643\u0627\u0651\u064e \u0631\u0644\u0627 \u064f \u0645\u0651\u0650 \u0644 \u064e \u0633\u064f \u064a:<br \/>\n&#8222;Binekte olan y\u00fcr\u00fcyene, y\u00fcr\u00fcyen oturana, az \u00e7ok&#8217;a selam verir.&#8220; 12<br \/>\nSel\u00e2m, m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda sevgi ba\u011flar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131nda \u00f6nemli bir ara\u00e7t\u0131r. Sel\u00e2m vermek<br \/>\ns\u00fcnnet, almak ise farzd\u0131r. Peygamberimiz (s.a.s.) sel\u00e2m\u0131 yaymam\u0131z\u0131, tan\u0131sak da tan\u0131masak da her m\u00fcs<br \/>\nl\u00fcmana sel\u00e2m vermemiz gerekti\u011fini bununla da iman\u0131m\u0131z olgunlu\u011fa erdi\u011fi i\u00e7in Cennet&#8217;e girece\u011fimizi m\u00fcj<br \/>\ndelemi\u015ftir. Bu nedenle gen\u00e7ler ihtiyarlara, binek \u00fczerinde olanlar y\u00fcr\u00fcyenlere, y\u00fcr\u00fcyenler oturanlara, ar<br \/>\nkadan gelenler \u00f6nden gidenlere, bir ki\u015fi \u00e7ok ki\u015fiye sel\u00e2m vermelidir. Sel\u00e2ma daha g\u00fczel bir \u015fekil de kar\u015f\u0131<br \/>\nl\u0131k vermek gerekir  Verilen sel\u00e2m\u0131 alma durumunda olmayana sel\u00e2m vermek mekruhtur. Yemek yiyene,<br \/>\nnamaz k\u0131lana, Kur&#8217;an okuyana, hutbe dinleyene sel\u00e2m verilmemelidir.Topluma verilen sel\u00e2ma bir ki\u015fi<br \/>\nkar\u015f\u0131l\u0131k verirse, di\u011ferlerinin sel\u00e2m alma sorumlulu\u011fu kalkar. Sel\u00e2m getiren birinden sel\u00e2m\u0131 almak, mek<br \/>\ntupta yaz\u0131l\u0131 sel\u00e2ma ya mektupla ya da o anda s\u00f6zle kar\u015f\u0131l\u0131k vermek gerekir. Eve girerken ev halk\u0131na<br \/>\nsel\u00e2m verildi\u011fi gibi ayr\u0131l\u0131rken de sel\u00e2m vererek ayr\u0131lmak g\u00fczel bir i\u015ftir.<br \/>\n9. Tokala\u015fmak ve hal hat\u0131r sormak<br \/>\nPeygamberimiz m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca tokala\u015fmalar\u0131n\u0131 tavsiye etmektedir: <\/p>\n<p>9 M\u00fcslim, Birr, 28-34,  III,1985-1986.<br \/>\n10 Ebu D\u00e2vud, Edeb, 66, V, 233.<br \/>\n11 Buh\u00e2r\u00ee, Tevh\u00eet, 2. VIII, 165.<br \/>\n12M\u00fcslim, Selam 1. II, 1703.<br \/>\n 227<br \/>\n \u0651\u064e \u0650 \u0646\u0627 \u064e \u062d\u064e\u0641\u0627 \u064e\u0635\u064e \u062a \u064e \u064a\u064e\u0641 \u0650 \u0646\u0627 \u064e \u064a\u0650 \u0642\u064e \u062a\u0652 \u0644 \u064e \u064a \u0650 \u0646\u0652 \u064a \u064e \u0645\u0650 \u0644 \u0652 \u0633\u064f \u0645 \u0652 \u0646\u0650 \u0645 \u0627 \u064e \u0645 \u0627 \u0644\u0627 \u064e \u064e \u064e \u064a \u0652 \u0646\u0623 \u064e \u0644\u0652 \u0628\u064e\u0642 \u0627 \u064e \u0645\u0647\u064e \u0644 \u064e \u0631\u0650 \u0641\u064f\u063a \u0641 \u064e \u062a \u0627\u0642\u0651\u064e \u0631 \u064e \u064e\u0651 \u064e<br \/>\n&#8222;\u0130ki m\u00fcsl\u00fcman kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p mus\u00e2fahada bulununca, ayr\u0131lmalar\u0131ndan \u00f6nce (k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnahlar\u0131)  mutla<br \/>\nka affedilir.&#8220;13<br \/>\n10. Temiz giyinmek<br \/>\n Temizlik \u0130slam&#8217;\u0131n \u00fczerinde \u00f6nemli durdu\u011fu hususlardan biridir.<br \/>\n&#8222;Oku&#8220; emrinden sora ikinci s\u0131rada gelen emir elbiselerin temizlenmesidir.<br \/>\n \u0631\u0651\u0650\u0647\u064e\u0637\u064e \u0641 \u064e\u0643\u064e \u0628\u0627 \u064e \u064a\u0650\u062b \u064e \u0648<br \/>\n&#8222;Elbiselerini temiz tut\u201d (M\u00fcddessir 74\/4)<br \/>\nY\u00fcce Allah Kur&#8217;an&#8217;da temizlenenleri sevdi\u011fini bildirmektedir:<br \/>\n\u0644\u0644\u0647\u0627 \u0646\u0627 \u0646\u064a\u0631\u0647\u0637\u0645\u0644\u0627 \u0628\u062d\u064a<br \/>\n&#8222;\u015e\u00fcphesiz Allah temizlenenleri sever\u201d (Tevbe,9\/108)<br \/>\nPeygamberimiz beyan\u0131 ile  \u0646\u0627\u0645\u064a\u0644\u0627\u0627 \u0641\u0635\u0646 \u0631\u0648\u0647\u0637\u0644\u0627  &#8222;Temizlik iman\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r.\u201d14<br \/>\n            11. S\u0131la-i rahim&#8220;e riayet etmek<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcmanlar uygun zamanlarda m\u00fcmin karde\u015flerini, b\u00fcy\u00fcklerini ve  yak\u0131nlar\u0131n\u0131 ziyaret etmeli, on<br \/>\nlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerini ho\u015f etmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Ancak ziy\u00e2retin, \u00e7ok uzun ve usand\u0131r\u0131c\u0131 olmamas\u0131na \u00f6zen g\u00f6s<br \/>\ntermelidir. Ziy\u00e2rete gelenlere imk\u00e2n nispetinde ikram etmelidir. Allah&#8217;a ve \u00e2hirete inanan, mis\u00e2firine izzet<br \/>\nve ikramda bulunmal\u0131d\u0131r. Kur&#8217;an&#8217;da bir \u00e7ok \u00e2yette s\u0131la-i rahim emredilmektedir. Peygamberimiz (a.s.)<br \/>\n\u0643\u0645\u0644\u0638 \u0646\u0645\u0639 \u0641\u0639\u0627\u0648 \u0643\u0645\u0631\u062d \u0646\u0645 \u0637\u0639\u0627\u0648 \u0643\u0639\u0637\u0642 \u0646\u0645 \u0644\u0635<br \/>\n&#8222;Senin ile ili\u015fkiyi kesen kimse ile ili\u015fkini s\u00fcrd\u00fcr,  seni mahrum edene ver, sana zulmedeni ba\u011f\u0131\u015f<br \/>\nla&#8220;15 buyurmu\u015ftur.<br \/>\n12. Evlere girerken kurallara uymak.<br \/>\nEvlere girmeden \u00f6nce zil \u00e7alarak veya kap\u0131 t\u0131klat\u0131larak izin istenir, buyurun edilince girilir ve selam<br \/>\nverilir. Bu hususu y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle ifade etmektedir:<br \/>\n \u0649\u0651\u064e\u062a \u064e \u062d \u0652 \u0645\u064f \u0643\u0650 \u062a\u0648\u064f \u064a \u064f \u0628 \u064e \u0631\u0652 \u064a\u064e\u063a \u0627 \u062a\u0648\u064f \u064a \u064f \u0628 \u0627\u0648\u064f \u0644\u064f\u062e\u0652 \u062f\u064e \u062a \u064e \u0644\u0627 \u0627\u0648\u064f \u0646 \u064e \u0645\u0622 \u064e \u0646\u064a\u0650 \u0630\u0651\u064e \u0644\u0627 \u0627 \u064e \u0647\u0651\u064f\u064a\u064e\u0623\u0627 \u064e \u064a \u064e \u0646\u0648 \u064f \u0631\u0651\u064e\u0643\u064e\u0630\u064e \u062a \u0652 \u0645\u064f \u0643\u0651\u064e \u0644 \u064e \u0639\u064e \u0644 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064e \u0644 \u064c \u0631\u0652 \u064a\u064e\u062e \u0652 \u0645\u064f \u0643\u0650 \u0644\u064e\u0630 \u0627 \u064e \u0647\u0650 \u0644 \u0652\u0647\u064e\u0623 \u0649\u064e \u0644 \u064e \u0639 \u0627\u0648 \u064f \u0645\u0651\u0650 \u0644 \u064e \u0633\u064f \u062a \u064e \u0648 \u0627\u0648 \u064f \u0633\u0650 \u0646\u0652\u0623\u064e \u062a \u0652 \u0633\u064e \u062a<br \/>\n\u201cEy inananlar! Evlerinizden ba\u015fka evlere, izin almadan, seslenip sahiplerine selam vermeden<br \/>\ngirmeyiniz. E\u011fer d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz bu sizin i\u00e7in daha iyidir\u201d (Nur 24\/27).<br \/>\n\u0130zin verilmez ise girilmemeli ve eve kabul etmedi diye de al\u0131nmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc gitmek istedi\u011fimiz<br \/>\nkimse m\u00fcsait olmayabilir, bir mazereti bulunabilir. Bu husus Kur&#8217;an&#8217;da \u015f\u00f6yle bildirilmektedir:<br \/>\n   \u0649\u0651\u064e\u062a \u064e \u062d \u0627 \u064e \u0647\u0648\u064f \u0644\u064f\u062e\u0652 \u062f\u064e \u062a \u064e \u0644\u0627\u064e\u0641 \u0627 \u062f \u064e \u062d\u064e\u0623 \u0627 \u064e \u0647\u064a\u0650 \u0641 \u0627\u0648\u064f \u062f\u0650\u062c\u064e \u062a \u0652 \u0645\u064e \u0644 \u0652 \u0646\u0650 \u0625\u064e\u0641  \u064c \u0645\u064a\u0650 \u0644 \u064e \u0639 \u064e \u0646\u0648\u064f \u0644 \u064e \u0645 \u0652 \u0639\u064e \u062a \u0627 \u064e \u0645\u0650 \u0628 \u064f \u0647\u0651\u064e \u0644\u0644\u0627 \u064e \u0648 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064e \u0644 \u0649\u064e \u0643\u0652 \u0632\u064e\u0623 \u064e \u0648\u064f \u0647 \u0627\u0648 \u064f \u0639\u0650\u062c \u0652 \u0631\u0627\u064e\u0641 \u0627\u0648 \u064f \u0639\u0650\u062c \u0652 \u0631\u0627 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064e \u0644 \u064e \u0644\u064a\u0650 \u0642 \u0652 \u0646\u0650 \u0627 \u064e \u0648 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064e \u0644 \u064e \u0646\u064e\u0630\u0652 \u0624\u064f \u064a<br \/>\n  \u201cE\u011fer evde kimseyi bulamazsan\u0131z, yine de size izin verilmedik\u00e7e i\u00e7eriye girmeyiniz. Size &#8222;D\u00f6n\u00fcn&#8220;<br \/>\ndenirse d\u00f6n\u00fcn. Bu, sizi daha \u00e7ok temize \u00e7\u0131kar\u0131r. Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 bilir&#8220; ( Nur 24\/28).<br \/>\n            Ayn\u0131 \u015fekilde, erginlik \u00e7a\u011f\u0131na eri\u015fmemi\u015f \u00e7ocuklarla hizmet\u00e7ilerin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n odalar\u0131na girerken<br \/>\nizin almalar\u0131 yolunda e\u011fitilmeleri ve \u00f6\u011fretilmeleri gerekir. Bu husus Nur suresinin 58. \u00e2yetinde bildirilmek<br \/>\ntedir.<br \/>\n13. \u0130nsanlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsememek<br \/>\nBu husus Kur&#8217;\u00e2n&#8217;da \u015f\u00f6yle ifade edilmektedir: <\/p>\n<p>13 Tirmiz\u00ee, \u0130sti&#8217;z\u00e2n 31. V,74.<br \/>\n14 Ahmed, V, 342, Tirmiz\u00ee, Deav\u00e2t, 78 \u0638 V, 536.<br \/>\n15 Ahmed, IV, 158.<br \/>\n 228<br \/>\n  \u0631\u0648\u064f\u062e\u064e\u0641  \u0644\u0627\u064e \u062a\u0652\u062e \u064f \u0645 \u0651\u064e\u0644\u064f \u0643 \u0651\u064f\u0628\u0650 \u062d\u064f \u064a \u064e \u0644\u0627 \u064e \u0647\u0651\u064e \u0644\u0644\u0627 \u0651\u064e\u0646\u0650 \u0625 \u0627 \u062d \u064e \u0631 \u064e \u0645 \u0650\u0636\u0652 \u0631\u064e\u0652 \ufef7\u0627 \u064a\u0650 \u0641 \u0650\u0634\u0652 \u0645\u064e \u062a \u064e \u0644\u0627 \u064e \u0648 \u0650\u0633\u0627\u0651\u064e \u0646\u0644\u0650 \u0644 \u064e\u0643\u0651\u064e\u062f\u064e\u062e \u0652 \u0631\u0651\u0650\u0639 \u064e\u0635\u064f \u062a \u064e \u0644\u0627 \u064e \u0648  \u0650 \u064e<br \/>\n&#8222;\u0130nsanlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseyip y\u00fcz \u00e7evirme, yery\u00fcz\u00fcnde b\u00f6b\u00fcrlenerek y\u00fcr\u00fcme; Allah, kendini be\u011fenip<br \/>\n\u00f6v\u00fcnen hi\u00e7 kimseyi \u015f\u00fcphesiz ki sevmez&#8220; (Lokman, 31\/18).<br \/>\n            14. Do\u011fru s\u00f6zl\u00fc olmak.<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcman do\u011fru s\u00f6zl\u00fc olmal\u0131d\u0131r. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, m\u00fcminlerin do\u011fru ve dikkatli konu\u015fmas\u0131n\u0131, s\u00f6y<br \/>\nleyecekleri s\u00f6z\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve bu s\u00f6z\u00fcn nereye varaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek s\u00f6ylemelerini emretmekte ve onlar\u0131<br \/>\ns\u00e2lih amele yol a\u00e7an g\u00fczel s\u00f6z s\u00f6ylemeye y\u00f6nlendirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, do\u011frular\u0131n, do\u011fru s\u00f6zl\u00fclerin<br \/>\nyard\u0131mc\u0131s\u0131d\u0131r. Do\u011fru s\u00f6zl\u00fclerin hareketlerini hatadan korumay\u0131, i\u015flerini d\u00fczeltip yoluna koymay\u0131 kendileri<br \/>\nne bir m\u00fck\u00e2fat olarak vaat etmektedir: <\/p>\n<p> \u064f \u0646\u064f\u0630 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064e \u0644 \u0652 \u0631\u0650 \u0641\u0652\u063a \u064e \u064a \u064e \u0648 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064e \u0644\u0627 \u064e \u0645 \u0652 \u0639\u064e\u0623 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064e \u0644 \u0652 \u062d\u0650 \u0644 \u0652\u0635\u064f \u064a  \u0627\u062f\u064a\u0650 \u062f \u064e \u0633  \u0644\u0627 \u0652 \u0648\u064e\u0642 \u0627\u0648\u064f\u0644\u0648\u064f\u0642 \u064e \u0648 \u064e \u0647\u0651\u064e \u0644\u0644\u0627 \u0627\u0648\u064f\u0642\u0651\u064e\u062a\u0627 \u0627\u0648\u064f \u0646 \u064e \u0645\u0622 \u064e \u0646\u064a\u0650 \u0630\u0651\u064e \u0644\u0627 \u0627 \u064e \u0647\u0651\u064f\u064a\u064e\u0623\u0627 \u064e \u064a \u0650 \u0638\u064e \u0639 \u0627 \u0632 \u0652 \u0648\u064e\u0641 \u064e \u0632\u0627\u064e\u0641 \u0652 \u062f\u064e\u0642\u064e\u0641 \u064f \u0647\u064e \u0644\u0648 \u064f \u0633\u064e \u0631 \u064e \u0648 \u064e \u0647\u0651\u064e \u0644\u0644\u0627 \u0652 \u0639\u0650 \u0637\u064f \u064a \u0652 \u0646 \u064e \u0645 \u064e \u0648 \u0652 \u0645\u064f \u0643 \u064e \u0628\u0648 \u0627 \u0645\u064a<br \/>\n\u201c Ey inananlar! Allah&#8217;tan sak\u0131n\u0131n, d\u00fcr\u00fcst s\u00f6z s\u00f6yleyin de Allah i\u015flerinizi kendinize yararl\u0131 k\u0131ls\u0131n ve<br \/>\ng\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131   ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n. Kim Allah&#8217;a ve Peygamber&#8217;ine itaat ederse, \u015f\u00fcphesiz b\u00fcy\u00fck bir kurtulu\u015fa ermi\u015f<br \/>\nolur\u201d(Ahzab, 33\/70-71)<br \/>\n            15. \u0130sraf etmemek<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcman israf etmemelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc israf dinen haram olu\u015funun yan\u0131nda, bir t\u00fcr g\u00f6rg\u00fcs\u00fczce dav<br \/>\nran\u0131\u015ft\u0131r.\u0130sr\u00e2f, herhangi bir \u015feyi gere\u011finden fazla kullanmak demektir. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<br \/>\n \u064e \u0644\u0627 \u064f \u0647\u0648\u0651\u064e \u0646\u0650 \u0625 \u0627\u0648\u064f\u0641\u0650 \u0631\u0648 \u0652 \u0633\u064f \u062a \u064e \u0644\u0627 \u064e \u0648 \u0627\u0648\u064f \u0628 \u064e \u0631\u0648 \u0652\u0634\u0627 \u064e \u0648 \u0627\u0648\u0648\u064f \u0644\u064f \u0643 \u064e \u0648 &#8220; \u064e \u0646\u064a\u0650 \u0641\u0650 \u0631\u0648 \u0652 \u0633\u064f \u0645\u0652 \u0644\u0627 \u0651\u064f\u0628\u0648 \u0650 \u062d\u064f \u064a  &#8222;\u2026Yiyin i\u00e7in fakat israf etmeyin, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah m\u00fcsrifleri<br \/>\nsevmez\u201d ( A&#8217;raf, 7\/31)<br \/>\n              \u064d\u0130sraf b\u00fct\u00fcn harcamalarda s\u00f6z konusu olabilir. \u0130htiya\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc a\u015fan her harcamada israf vard\u0131r.<br \/>\nBu durumdan sak\u0131nanlar\u0131 Allah \u00f6vg\u00fc ile an\u0131yor:<br \/>\n \u0627 \u064b \u0645\u0627 \u064e \u0648\u064e \u0642 \u064e\u0643\u0650 \u0644\u064e \u0630 \u064e \u0646\u0652 \u064a \u064e \u0628 \u064e \u0646\u0627\u064e \u0643 \u064e \u0648 \u0627\u0648 \u064f \u0631\u064f \u062a\u0652 \u0642 \u064e \u064a \u0652 \u0645\u064e \u0644 \u064e \u0648 \u0648\u064f \u0641\u0650 \u0631 \u0652 \u0633\u064f \u064a \u0652 \u0645\u064e \u0644 \u0627\u0648\u064f \u0642\u064e \u0641\u0646\u064e\u0623 \u0627\u064e \u0630\u0650 \u0625 \u064e \u0646\u064a \u0650 \u0630\u0651\u064e \u0644\u0627 \u064e \u0648<br \/>\n&#8222;.. .Onlar, sarf ettikleri zaman ne israf ederler ne de cimrilik, ikisi aras\u0131nda orta bir yol tutarlar&#8220; (Furkan,25\/67)<br \/>\n           16. A\u015f\u0131r\u0131 gitmemek<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcman hayat\u0131n\u0131n her safhas\u0131nda orta yolu takip etmelidir. En faydal\u0131  nimetler dahi s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015f<br \/>\nt\u0131\u011f\u0131nda insana dert olabilir.Be\u015feri m\u00fcnasebetlerde de bu denge \u00e7ok \u00f6nemlidir.\u0130nsanlarla sohbet g\u00fczeldir.<br \/>\nFakat sohbette s\u00fcrekli konu\u015fan veya dinleyen olmak a\u015f\u0131r\u0131l\u0131kt\u0131r.Bu durum cemaat i\u00e7inde s\u0131k\u0131nt\u0131ya sebep<br \/>\nolur. Tebess\u00fcm edilecek yerde kahkaha atmak da anormal bir davran\u0131\u015f olarak dikkat \u00e7eker. A\u015f\u0131r\u0131 yemek<br \/>\nsofrada di\u011fer insanlara kar\u015f\u0131 ki\u015fiyi k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrken di\u011fer taraftan insan\u0131 dert sahibi yapar. Peygamber<br \/>\nefendimizi a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 men etmi\u015ftir:<br \/>\n Sahabeden \u0130bn Abb\u00e2s anlat\u0131yor: &#8222;Res\u00fblullah (a.s.) hacda Akabe cemresine ta\u015f atma  sabah\u0131,<br \/>\nbine\u011finin \u00fczerindeyken: &#8222;Bana (ta\u015f) toplay\u0131ver!&#8220; dedi. Ben de ufak ta\u015flardan onun i\u00e7in toplad\u0131m. Avucuna<br \/>\nkoydu\u011fum s\u0131rada \u015f\u00f6yle buyurdu:<br \/>\n \u0650 \u0646\u064a\u0651\u0650\u062f\u0644\u0627 \u064a\u0641 \u0651\u0650 \u0648\u064f \u0644\u064f \u063a\u0652 \u0644\u0627\u0650 \u0628 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064e \u0644 \u0652 \u0628\u064e\u0642 \u064e \u0646\u0627\u064e \u0643 \u0652 \u0646 \u064e \u0645 \u064e\u0643\u064e \u0644 \u064e \u0647 \u0627 \u064e \u0645\u0651\u064e \u0646\u0625\u064e\u0641 \u060c\u0650 \u0646\u064a\u0651\u0650\u062f\u0644\u0627 \u064a\u0641 \u0651\u064e \u0648\u064f \u0644\u064f \u063a\u0652 \u0644\u0627 \u064e \u0648 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u0627\u0651\u064e\u064a\u0625<br \/>\n&#8222;Dinde a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan sak\u0131n\u0131n. Sizden \u00f6ncekileri, dinde a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 hel\u00e2k etmi\u015ftir.&#8220;16<br \/>\n17. M\u00fctev\u00e2z\u00ee olmak<br \/>\n\u0130nsan\u0131n kendini b\u00fcy\u00fck g\u00f6rmesi di\u011fer insanlar nazar\u0131nda onu k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcrken, bunun tersine al\u00e7ak g\u00f6<br \/>\nn\u00fcll\u00fcl\u00fck o  ki\u015fiyi  insanlar\u0131n nazar\u0131nda k\u0131ymetlendirir .Unutulmamal\u0131 ki \u015feytan\u0131 lanetli k\u0131lan \u015fey kibir olmu\u015f<br \/>\ntur. Bizi yaratan y\u00fcce Allah insan\u0131 tevazu ile sevimli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Mevla \u015f\u00f6yle buyurur:<br \/>\n \u0652 \u0645\u064e \u062a \u064e \u0644\u0627 \u064e \u0648 \u064e\u063a\u064f \u0644 \u0652 \u0628\u064e \u062a \u0652 \u0646\u064e \u0644 \u064e \u0648 \u064e\u0636\u0652 \u0631\u064e\u0652 \u0644\u0627\u0627 \u064e\u0642\u0650 \u0631\u0652\u062e\u064e \u062a \u0652 \u0646\u064e \u0644 \u064e\u0643\u0651\u064e \u0646\u0650 \u0627 \u0627 \u062d \u064e \u0631 \u064e \u0645 \u0650\u0636\u0652 \u0631\u064e\u0652 \u0644\u0627\u0627 \u0649\u0650 \u0641 \u0650\u0634   \u0644\u0627\u0648\u064f\u0637 \u064e \u0644\u0627 \u064e \u0628\u0650\u062c\u0652 \u0644\u0627 <\/p>\n<p>16 Nes\u00e2\u00ee, Hacc 217, V, 268.<br \/>\n\u201c Yery\u00fcz\u00fcnde b\u00f6b\u00fcrlenerek y\u00fcr\u00fcme, \u00e7\u00fcnk\u00fc sen ne yeri delebilir ve ne de boyca da\u011flara ula\u015fabi<br \/>\nlirsin\u201d (\u0130sra, 17\/37).<\/p>\n<p>18. Ahde vefa.<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcman verdi\u011fi s\u00f6zde duran insand\u0131r. Bu Allah ve Peygamberin kesin emridir. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle<br \/>\nbuyurlaktad\u0131r.<br \/>\n\u062f\u0648\u0642\u0639\u0644\u0627\u0628 \u0627\u0648\u0641\u0648\u0627 \u0627\u0648\u0646\u0645\u0627 \u0646\u064a\u0630\u0644\u0627 \u0627\u0647\u064a\u0627 \u0627\u064a<br \/>\n&#8222;Ey M\u00fcminler akitlerinizi yerine getirin&#8220; (M\u00e2ide, 5\/1),<br \/>\n\u0644<br \/>\n \u0627\u0648\u0633\u0645 \u0646\u0627<br \/>\n\u0643<br \/>\n \u062f\u0647\u0639\u0644\u0627 \u0646\u0627 \u062f\u0647\u0639\u0644\u0627\u0628 \u0627\u0648\u0641\u0648\u0627 \u0648<br \/>\n &#8222;\u2026Verdi\u011finiz s\u00f6z\u00fc yerine getirin \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6z veren s\u00f6z\u00fcnden sorumludur&#8220; (\u0130sr\u00e2, 17\/34).<br \/>\n19. Meclislerde konumuna uygun davranmak.<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcman gitti\u011fi meclise temiz elbiseyle gitmelidir. Ya\u015fl\u0131 ve bilgili kimselerden \u00fcstte oturmamal\u0131,<br \/>\nkendine s\u00f6z d\u00fc\u015fmedik\u00e7e konu\u015fmamal\u0131, s\u00f6ylenilen faydal\u0131 \u015feyleri dinlemelidir. Sonradan gelenlere yer<br \/>\nvermeli, birbirlerine kar\u015f\u0131 g\u00fcler y\u00fczl\u00fc, tatl\u0131 s\u00f6zl\u00fc olmal\u0131d\u0131r. Meclisten ayr\u0131l\u0131rken arkada\u015flar\u0131ndan izin alarak<br \/>\nve sel\u00e2m vererek ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah bu hususu Kur&#8217;\u00e2n&#8217;da \u015f\u00f6yle ifade etmektedir:<br \/>\n\u064e<br \/>\n \u0646\u064a\u0650 \u0630\u0651\u064e \u0644\u0627 \u064f \u0647\u0651\u064e \u0644\u0644\u0627 \u0652 \u0639\u064e\u0641<br \/>\n \u0631<br \/>\n \u0652<br \/>\n \u064e<br \/>\n \u064a \u0627\u0648 \u064f \u0632\u064f\u0634\u0646\u0627\u064e\u0641 \u0627\u0648 \u064f \u0632\u064f\u0634\u0646\u0627 \u064e \u0644\u064a\u0650 \u0642 \u0627\u064e\u0630\u0650 \u0627 \u064e<br \/>\n \u0648 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064e \u0644 \u064f \u0647\u0651\u064e \u0644\u0644\u0627 \u0652 \u062d\u064e \u0633\u0652\u0641 \u064e \u064a \u0627\u0648\u064f \u062d\u064e \u0633\u0652\u0641\u0627\u064e\u0641 \u0650\u0633\u0650 \u0644\u0627 \u064e \u062c \u064e \u0645\u0652 \u0644\u0627 \u064a\u0650 \u0641 \u0627\u0648\u064f \u062d\u0651\u064e\u0633\u064e\u0641\u064e \u062a \u0652 \u0645\u064f \u0643\u064e \u0644 \u064e \u0644\u064a\u0650 \u0642 \u0627\u064e\u0630\u0650 \u0625 \u0627\u0648<br \/>\n \u064c<br \/>\n \u0631\u064a\u0650 \u0628 \u064e\u062e \u064e \u0646\u0648\u064f \u0644 \u064e \u0645 \u0652 \u0639\u064e \u062a \u0627 \u064e \u0645\u0650 \u0628 \u064f \u0647\u0651\u064e \u0644\u0644\u0627 \u064e<br \/>\n \u0646<br \/>\n \u064f<br \/>\n \u064e<br \/>\n \u0645\u0622 \u064e \u0646\u064a\u0650 \u0630\u0651\u064e \u0644\u0627 \u0627 \u064e \u0647\u0651\u064f\u064a\u064e\u0623\u0627 \u064e \u064a<br \/>\n \u0648  \u062a\u0627 \u064e \u062c \u064e \u0631\u064e \u062f \u064e \u0645\u0652 \u0644 \u0650 \u0639\u0652 \u0644\u0627 \u0627\u0648\u064f \u062a\u0648\u064f\u0623 \u064e \u0646\u064a\u0650 \u0630\u0651\u064e \u0644\u0627 \u064e<br \/>\n \u0648 \u0652 \u0645\u064f \u0643\u0652 \u0646\u0650 \u0645 \u0627\u0648\u064f \u0646 \u064e \u0645\u0622<br \/>\n\u201c Ey inananlar! Toplant\u0131larda, size, &#8222;Yer a\u00e7\u0131n&#8220; denince yer a\u00e7\u0131n ki Allah da size geni\u015flik versin;<br \/>\n&#8222;Kalk\u0131n&#8220; denildi\u011fi zaman da hemen kalk\u0131n ki, Allah, i\u00e7inizden inanm\u0131\u015f olanlar\u0131 ve kendilerine ilim verilenleri<br \/>\nderecelerle y\u00fckseltsin. Allah i\u015flediklerinizden haberdard\u0131r\u201d  (M\u00fccadele, 58\/11).<br \/>\n20. Yemek adab\u0131na uymak.<br \/>\nG\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda \u00f6nemi bir yer tutan yeme-i\u00e7menin de dinimizde kurallar\u0131 vard\u0131r. Yemekten<br \/>\n\u00f6nce elleri y\u0131kamak, yiyeceklerimizi helal ve temiz olarak yemek, Besmele ile ba\u015flamak, verilen nimetlere<br \/>\n\u015f\u00fckretmek, t\u0131ka-basa yemeyip hen\u00fcz i\u015ftah\u0131 varken sofradan kalkmak, acele etmeden  sa\u011f elle yemek,<br \/>\nyemekten sonra elleri y\u0131kamak \u00f6nemli g\u00f6rg\u00fc kurallar\u0131ndand\u0131r<br \/>\nSonu\u00e7<br \/>\nG\u00f6rg\u00fc kurallar\u0131 elbette yukar\u0131da anlatt\u0131klar\u0131m\u0131zdan ibaret de\u011fildir. \u0130slam, hayat\u0131n her safhas\u0131na<br \/>\nm\u00fcsl\u00fcman\u0131n edepli, terbiyeli ve g\u00f6rg\u00fcl\u00fc ve nazik olmas\u0131n\u0131 istemektedir. \u0130slam&#8217;\u0131n toplum i\u00e7indeki tav\u0131r ve<br \/>\ndavran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 belirleyen g\u00f6rg\u00fc kurallar\u0131 Kur&#8217;an ve s\u00fcnnette detayl\u0131 olarak bildirilmi\u015ftir. Dinin her emrine<br \/>\nuymak ve her yasa\u011f\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmak edeptir, ahlakt\u0131r.<br \/>\nM\u00fcminin; inanc\u0131nda, i\u015flerinde, s\u00f6zlerinde ve davran\u0131\u015flar\u0131nda dosdo\u011fru olmas\u0131 onun edebinin so<br \/>\nnucudur. M\u00fcmin hayat\u0131nda \u015fu hususlara hep riayet etmelidir:<br \/>\nK\u0131zg\u0131nl\u0131k ve \u015fiddetten sak\u0131narak yumu\u015fak huylu olmak, dostlu\u011fa \u00f6nem vermek, hakk\u0131na raz\u0131 ol<br \/>\nmak,yap\u0131lan iyiliklere kar\u015f\u0131 te\u015fekk\u00fcr etmek, bir i\u015fte azim ve sebat sahibi olmak, g\u00fcnahlardan ka\u00e7\u0131nmak,<br \/>\nba\u015fkalar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fclemekten ka\u00e7\u0131nmak, kendini y\u00fcksek g\u00f6rmemek, yapt\u0131\u011f\u0131 iyilikleri ba\u015fa kakmamak,  a\u011f\u0131r<br \/>\nba\u015fl\u0131 ve vakur olmak, ko\u011fuculuk yapmamak, herkes hakk\u0131nda hay\u0131r dilemek, yard\u0131msever olmak, kendisi<br \/>\ni\u00e7in arzu etti\u011fi g\u00fczel \u015feyleri M\u00fcsl\u00fcman karde\u015fi i\u00e7in de arzu etmek,  aks\u0131rana kar\u015f\u0131 hay\u0131r dua etmek, hasta<br \/>\nlar\u0131 ziy\u00e2rette bulunmak, onlar\u0131n s\u0131hhat ve afiyetleri i\u00e7in dua etmek, muhta\u00e7lara  yard\u0131mc\u0131 olmak, iyili\u011fi em<br \/>\nredip k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131rmak, kaba ve \u00e7irkin, edep d\u0131\u015f\u0131 m\u00fcstehcen ve kalp k\u0131r\u0131c\u0131 s\u00f6zlerden sak\u0131nmak\u2026\u2026<br \/>\nG\u00f6rg\u00fc kurallar\u0131n\u0131 ya\u015famak ve ya\u015fatmak insanlar aras\u0131nda sayg\u0131nl\u0131k ve muhabbet do\u011furur. Bunla<br \/>\nra riayet etmek \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n ortaya koydu\u011fu huzur ve mutlulu\u011fu hissetmek demektir.<br \/>\n229 &#8220;<\/p>\n<p>https:\/\/www2.diyanet.gov.tr\/DinHizmetleriGenelMudurlugu\/VaazHizmetleri\/G%C3%B6rg%C3%BC%20Kurallar%C4%B1.pdf<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u00c2d\u00e2b&#8220;, edeb kelimesinin \u00e7o\u011fuludur. &#8222;Edeb&#8220;, s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 ile, &#8222;terbiye&#8220;, &#8222;utanma&#8220;, &#8222;usul&#8220;, &#8222;yol&#8220; ve &#8222;kaide\u201d gibi anlamlara gelir. \u201dMua\u015feret&#8220; ise birlikte ya\u015fay\u0131p iyi ge\u00e7inme demektir. Bir \u0130slam ahlak\u0131 terimi olarak \u201cadab&#8220;, g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gerekli olan kaideler, usuller, ahlaken uyulmas\u0131 gereken hususlar, terbiye ve nezaket kurallar\u0131 anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. \u201cAdab-\u0131 mua\u015feret&#8220; ise topluluk i\u00e7inde normal davran\u0131\u015f \u015fekilleri, &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/?p=204817\" class=\"more-link\"><span class=\"screen-reader-text\">\u201eG\u00d6RG\u00dc KURALLARI1\u201c<\/span> weiterlesen<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/204817"}],"collection":[{"href":"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=204817"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/204817\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":204818,"href":"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/204817\/revisions\/204818"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=204817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=204817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/wordpress.gurbuz.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=204817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}