Birilerinin kula\u011f\u0131na k\u00fcpe olsun\u2026
\n\u015e\u00fcphesiz, anlayan anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlayacak da\u2026
\nAnlamas\u0131 gerekenler anlar m\u0131 oras\u0131 \u015f\u00fcpheli(!)<\/p>\n
Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander Freiherr von Humbold,
\nAlman asillerinden, Prusyal\u0131 do\u011fa bilimcisi, filozof, dilbilimci\u2026
\n\u00d6zellikle G\u00fcney Amerika\u2019daki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ile tan\u0131n\u0131r. Tarihe\u2026
\nTabiatt\u0131 \u00e7ok hassas bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6rmesiyle ge\u00e7mi\u015ftir. Evet, denge\u2026
\nYaratan\u0131n, yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok hassas bir dengede!<\/p>\n
En ufak de\u011fi\u015fikliklerin, dengesizliklerden b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lara, olumsuzluklara gebe olabilece\u011fini hepimiz ya\u015fayarak g\u00f6r\u00fcyoruz mesela. Humbold, G\u00fcney Amerika\u2019da Amazonas nehrini ve kollar\u0131n\u0131 haritalarken g\u00fcn\u00fcn birinde bir rahiple kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Rahip izin isteyerek yan\u0131na yakla\u015f\u0131r ve sorar:<\/p>\n
\u201cBir bilim adam\u0131 oldu\u011funuzu duydum, b\u00fcy\u00fck bir sorunumuz var, yard\u0131mc\u0131 olabilir misiniz?\u201d
\nHumbold merak eder ve yard\u0131m edece\u011fini, y\u00e2rdim etmeye \u00e7alaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Ertesi sabah erkenden yola koyulmak \u00fczere s\u00f6zle\u015ferek ayr\u0131l\u0131rlar. Sabah\u0131n k\u00f6r\u00fcnde, s\u0131k Amazon ormanlar\u0131nda yol alarak bir g\u00f6l kenar\u0131na gelirler\u2026<\/p>\n
Rahip, eliyle kocaman bir \u201cdaire\u201d \u00e7izerek der:
\n\u201cEskiden bu g\u00f6l \u015furadan, \u015furaya, buradan burayayd\u0131, kala kala bu kadarc\u0131k kald\u0131. Acaba bu g\u00f6l\u00fcn bir yerinde delik mi var ki bu su kay\u0131p oluyor?\u201d
\nHumbold, k\u0131sa bir duraksama s\u00fcresinden sonra rahibe d\u00f6nerek \u015fu yan\u0131t\u0131 verir:<\/p>\n
\u201cRahip Efendi, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi g\u00f6l kenar\u0131ndan \u00f6nemli oranda a\u011fa\u00e7 ve bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc kesmi\u015fsiniz. B\u00f6ylelikle bir iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine sebep olmu\u015fsunuz, g\u00f6lde delik melik yok, sebep sizlersiniz\u201d<\/p>\n
Not: Tabii okudu\u011fum bu otantik, yani ger\u00e7ekten ya\u015fanm\u0131\u015f olay\u0131 Almanca okumu\u015ftum, kafama g\u00f6re T\u00fcrk\u00e7eye terc\u00fcme ettim. Ancak anlatt\u0131\u011f\u0131mdan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi \u201cbasit\u201d bir a\u011fa\u00e7 kesme olay\u0131n\u0131n bile insan akl\u0131n\u0131n, zek\u00e2s\u0131n\u0131n alamayaca\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 olabiliyor.
\n\u0130nsan\u0131n\u2026
\n\u00d6nce kendisine, kar\u015f\u0131s\u0131ndakine, \u00e7evresine ve hatta \u00f6lm\u00fc\u015flerine, ge\u00e7mi\u015fine, tarihine sayg\u0131s\u0131 olmal\u0131 ki bu hassas denge bozulmas\u0131n. \u0130nsan\u2026
\nBir\u00e7ok \u015feyi g\u00f6remiyor, alg\u0131layam\u0131yor, d\u00fc\u015f\u00fcnemiyor! <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Birilerinin kula\u011f\u0131na k\u00fcpe olsun\u2026 \u015e\u00fcphesiz, anlayan anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlayacak da\u2026 Anlamas\u0131 gerekenler anlar m\u0131 oras\u0131 \u015f\u00fcpheli(!) Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander Freiherr von Humbold, Alman asillerinden, Prusyal\u0131 do\u011fa bilimcisi, filozof, dilbilimci\u2026 \u00d6zellikle G\u00fcney Amerika\u2019daki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ile tan\u0131n\u0131r. Tarihe\u2026 Tabiatt\u0131 \u00e7ok hassas bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6rmesiyle ge\u00e7mi\u015ftir. Evet, denge\u2026 Yaratan\u0131n, yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok hassas bir dengede! En ufak de\u011fi\u015fikliklerin, … <\/p>\n